Author Archives: Apostolos Tsompanopoulos

Ναναρίσματα της Καβάλας και της περιοχής – 2

titlosΝαναρίσματα

Μετά το πρώτο μέρος, συνεχίζουμε σήμερα με άλλα δύο ναναρίσματα, ένα από το χωριό Δωμάτια Παγγαίου και ένα από τη Λέσβο.

Τα τραγουδάκια αυτά (όπως και τα προηγούμενα), μεταξύ άλλων, παρουσιάζουν και τα αναμενόμενα κοινά χαρακτηριστικά:

  1. της αναφοράς στο ίδιο το μωρό, ώστε να είναι πιο άμεση η σύνδεση του ναναρίσματος με το αντικείμενό του,
  2. της αναφοράς σε στοιχεία της φύσης (βουνά, δάση, πουλιά) και του τόπου όπου ζει η οικογένεια, συμπεριλαμβανομένου του σπιτιού της, και
  3. της επανάληψης φράσεων και λέξεων, ώστε να είναι και πιο εύκολη η πρόσληψη και η εκμάθησή τους (στο μέλλον) από το μωρό.

Στα κείμενα έχει κρατηθεί η ορθογραφία της εποχής, εκτός από τον τονισμό των λέξεων (μονοτονικό αντί πολυτονικού).

Από το Παγγαίο, του μαθητή Ι Μηλόπουλου

Κοιμάτ’ ο ήλιος στα βουνά κι’ η πέρδικα στα δάση
κοιμάται το πουλάκι μου τον ύπνο να χορτάση.
Κοιμήσου, που να σε χαρώ και να σε δω μεγάλο
και να σε δω της παντρειάς κι’ ακόμη πιο μεγάλο.
Κοιμάται το πουλάκι μου στην αργυρή την κούνια
και πάνω στο κεφάλι του πετούνε αγγελούδια.
Κοιμάται το παιδάκι μου στα άσπρα τα σεντόνια
και τραγουδούν ολόγυρα γλυκά τα χελιδόνια.
Άγγελοι νανουρίζουνε το γυιο τον κανακάρη
που ο Θεός τον έταξε να γίνη παλληκάρι
Έλα ύπνε, έλα για, έλα Χριστέ και Παναγιά.

Όπως αναφέρεται, «προέρχεται από γυναίκα 40 ετών από το χωριό Δωμάτια Παγγαίου».

Από τη Λέσβο, του μαθητή Καρλιώτη

Κοιμάται ο ήλιος στα βουνάnanourismalesvou-karliotis
κοιμάται στα λαγκάδια
κοιμάται το παιδάκι μου
μέσ’ τα μαργαριτάρια.

Κοιμάτ’ ο ήλιος στα βουνά
κοιμάται και στα χιόνια
κοιμάται το παιδάκι μου
στα κάτασπρα σεντόνια.

Κοιμάτ’ ο ήλιος στα βουνά
κοιμάται και στα δάση
κοιμάται το παιδάκι μου
τον ύπνο να χορτάση.

«Προέρχεται από γυναίκα 60 ετών καταγομένη από το Πλωμάρι Μυτιλήνης»

 

Categories: Λαογραφία | Ετικέτες: ,, | Σχολιάστε

Ναναρίσματα της Καβάλας και της περιοχής – 1

titlosΝαναρίσματα

Το 1957 δημοσιεύτηκαν στην «Έρευνα» (εβδομαδιαία εφημερίδα της Καβάλας) μία σειρά από «ναναρίσματα» της Καβάλας και της γύρω περιοχής, που συγκέντρωσαν οι μαθητές της εβδόμης τάξης Κλασσικού του Γυμνασίου Αρρένων και επιμελήθηκε ο καθηγητής τους Γιάννης Σχινάς.

Όπως αναφέρεται και στο άρθρο: «τα ναναρίσματα είναι μικρά λυρικά τραγουδάκια γεμάτα λυρικό χρώμα, στοργή και τρυφερότητα. Με τέτοιου είδους τραγούδια νανουρίζουν και αποκοιμίζουν οι μητέρες όλης της γης τα μωρά τους. Εκτός από τη λογοτεχνική τους αξία, που κάποτε είναι πολύ μεγάλη, μας δίνουν και πολύτιμες πληροφορίες για τα ιδανικά, τα όνειρα του λαού, ακόμη και για την κοινωνική κατάσταση της εποχής.»

Παραθέτω στη συνέχεια δύο χαρακτηριστικά ναναρίσματα, ένα από τη Θράκη/Μικρά Ασία και ένα από τη Θάσο και, προσεχώς, θα καταγραφούν και τα υπόλοιπα της συλλογής, ώστε να συνεχίσουν να ζουν και να τα ακούσουν και μωρά του παρόντος και του μέλλοντος. Στα κείμενα έχει κρατηθεί η ορθογραφία της εποχής, εκτός από τον τονισμό των λέξεων (μονοτονικό αντί πολυτονικού).

Από τη Θράκη – Μικρά Ασία, του μαθητή Χρήστου Δέλλιου

Νάνι του Μπέη το παιδί
του βασιληά τ’ αγγόνι
και της βασίλισσας τ’ αδεξίμ’
του κόσμου το καμάρι.

Νάνι που το κοιμίζανε
τρεις αδερφές και μάνα
κι’ ακόμα δεν προφτάσανε
πήραν και παραμάνα.

Έλα ύπνε και πάρε το
και πάν’ το στους μπαξέδες
και γέμισε τους κόρφους του
λουλούδια μενεξέδες.

Έλα Χριστέ και Παναγιά
κι’ αποκοίμισέ το
και δόστου όνειρα γλυκά
κι’ ύστερα ξύπνησέ το.

Όπως αναφέρεται, «προέρχεται από γυναίκα 45 ετών καταγομένη από την Μ. Ασία».

Από τη Θάσο, του μαθητή Άγγελου Τσεβρεμέ

Νάνι, νάνι, νάνι,
νάνι του μουρόμ’ να κάνη
ώσπου νάρθ’ η μάνα του
από τα φουρνόξυλα
από τα φουρνόξυλα
κι’ από τα καψόξυλα.
Να του φέρει κούμαρα
κούμαρα κι’ αβάτσινα
και της γάτας την ουρά
και του ποντικού τ’ αυτιά.
Νάνι, νάνι, νάνι,
νάνι του μουρόμ’ να κάνη.
Έλα ύπνε πάρε το
και γλυκά πουκοίμα το.
Νάνι, νάνι, νάνι.

«Το υπαγόρευσε η γιαγιά του μαθητού Φαίδρα Μακρυγιάννη ετών 70 από το χωριό Καλλιρράχη.

 

 

Συνεχίζεται… 🙂

Categories: Λαογραφία | Ετικέτες: ,,, | Σχολιάστε

Παίζοντας με «Το Χαμόγελο του παιδιού» στη Θεσσαλονίκη

Την Κυριακή το πρωί ξεκινήσαμε για να συναντήσουμε, και πάλι στη Θεσσαλονίκη, τους φίλους μας από το «Χαμόγελο του παιδιού» (με το οποίο έχουμε συνεργαστεί ήδη αρκετές φορές και χαιρόμαστε πάντα να ξαναβρισκόμαστε με τους ανθρώπους του) και να παίξουμε μαζί με τα παιδιά που θα ήταν εκεί, παραδοσιακά παιχνίδια της γειτονιάς και της αυλής· από αυτά δηλαδή που παίζαμε κι εμείς μικροί.

Περίπου δύο ώρες μετά, φτάσαμε στην ηλιόλουστη πλατεία Αγίας Σοφίας, όπου βρίσκεται το περίπτερο του Χαμόγελου και, λίγο μετά, αρχίσαμε να παίζουμε μαζί με τα παιδιά που ήρθαν να μας κάνουν παρέα. Το κουτσό, το μαντηλάκι, το «1-2-3 κόκκινο φως» και το σπασμένο τηλέφωνο, το καθένα με τη σειρά του, μας κράτησαν απασχολημένους για αρκετή ώρα και, όταν κουραστήκαμε, είπαμε και το παραμύθι με τους «3 γρίφους» για να ξεκουραστούμε και λίγο.

Στο τέλος, κάποια παιδιά κάθισαν κάτω από την ομπρέλα και άρχισαν να ζωγραφίζουν, ενώ εμείς συζητήσαμε για λίγο με τις φίλες μας από το Χαμόγελο, πριν ανανεώσουμε το ραντεβού μας για κάποια άλλη εκδήλωση στο μέλλον και αποχαιρετιστούμε.

Θα θέλαμε, με την ευκαιρία, να ευχαριστήσουμε για τη φιλοξενία την Κυριακή Κασαπίδου, τη Θεοδώρα Αργυροπούλου, τη Γιώτα και τη Μίνα από το Χαμόγελο που μας υποδέχτηκαν και μας βοήθησαν, καθώς και το καφέ-μπαρ «Franco’s» που, ως χορηγός, φρόντισε για το ταξίδι μας στη Θεσσαλονίκη και, τέλος, να αναφέρουμε ότι συμμετείχαν από την ομάδα μας οι Μαρία Μπουγά, Χρήστος Τσίρκας, Μαρία Χαριζάνη και ο υπογράφων.

Το σλάιντ απαιτεί την χρήση JavaScript.

Categories: Τα νέα μας | Ετικέτες: , | Σχολιάστε

Το κίτρινο καπέλο που αποφάσισε να ταξιδέψει στον κόσμο

[Αυτό δεν είναι ένα παραδοσιακό παραμύθι, αλλά φιλοδοξεί να γίνει]

Το κίτρινο καπέλο

Το κίτρινο καπέλο

Κάποτε, όχι και πολύ παλιά και όχι πολύ μακριά από εδώ, τότε που τα καπέλα μπορούσαν να σκέφτονται και να κινούνται, ένα κίτρινο καπέλο ζούσε ευτυχισμένο στην Καπελοχώρα.

Εκεί ζούσαν και πολλά άλλα καπέλα, διαφόρων χρωμάτων, διαστάσεων και σχημάτων. Υπήρχαν φυσικά και άλλα κίτρινα καπέλα, αλλά υπήρχαν και πράσινα και κόκκινα και μπλε και άσπρα… μέχρι και πολύχρωμα. Υπήρχαν μεγάλα καπέλα, με κορδέλα αλλά και χωρίς κορδέλα, υπήρχαν μικρά καπέλα, υπήρχαν και μεσαία καπέλα. Τα πιο πολλά είχαν και γράμματα επάνω τους, κάποια είχαν ζωγραφιές ή άλλα σχέδια και μερικά ήταν απλά καπέλα.

Οι μέρες περνούσαν στην Καπελοχώρα χωρίς κάτι ιδιαίτερο και το κίτρινο καπέλο είχε αρχίσει να βαριέται, μια που δεν είχε να κάνει τίποτε. Μια μέρα λοιπόν το σκέφτηκε καλύτερα και αποφάσισε να κάνει κάτι διαφορετικό.

Τι όμως; Δεν ήξερε!

Ρώτησε και τα άλλα κίτρινα καπέλα, που ήταν η οικογένειά του, αλλά κι αυτά δεν ήξεραν να του πουν. Ρώτησε και τα πράσινα, ρώτησε και τα κόκκινα, ρώτησε και τα μπλε και τα άσπρα, ακόμη και τα πολύχρωμα καπέλα. Κανένα δεν ήξερε να του πει. Ρώτησε και τα μεγάλα και τα μικρά και τα μεσαία, τα ρώτησε όλα. Αλλά δεν πήρε ούτε μία ενδιαφέρουσα απάντηση.

Κανένα καπέλο δεν είχε σκεφτεί μέχρι τότε να κάνει κάτι διαφορετικό κι έτσι δεν έκαναν συνήθως τίποτε.

Το κίτρινο καπέλο πείσμωσε.

«Εδώ βαριέμαι! Θα φύγω!», φώναξε.

«Θα ταξιδέψω στον κόσμο, θα πάω σε άλλα μέρη και θα βρω κάτι διαφορετικό να κάνω.», είπε μετά.

Και μια και δυο, αφού αποχαιρέτησε τα άλλα καπέλα, ξεκίνησε για το ταξίδι του.

Πέρασε κάμπους και βουνά, θάλασσες και λαγκάδια, ανέβηκε σε δέντρα, μίλησε με αγάλματα και χαιρέτησε φάρους σε μικρά νησάκια και οι άνθρωποι που το βλέπανε, το θαυμάζανε και το φωτογραφίζανε. Άλλοτε ήταν ξεκούραστο και άλλοτε κουρασμένο από το ταξίδι· πάντα όμως ήταν πρόθυμο να γνωρίσει καινούρια μέρη και δε σταματούσε να ταξιδεύει.

το καπέλο στα λουλούδια

το καπέλο στα λουλούδια

Πότε πότε σκεφτόταν την Καπελοχώρα και τα άλλα καπέλα και τις αμέτρητες ιστορίες που θα έλεγε σ’ αυτά όταν επέστρεφε και πάλι εκεί. Όμως ακόμη είχε πολλά να δει και περισσότερα να μάθει…

Συνεχίζεται


Κι εσείς, αν το συναντήσετε πουθενά, βγάλτε το μια φωτογραφία και στείλτε την σ’ εμάς για να είναι όλες οι καπελοφωτογραφίες μαζί και να βλέπουμε όλοι, άνθρωποι και καπέλα, όλα τα εξαίσια και απίθανα μέρη που επισκέφτηκε το ανήσυχο και ταξιδιάρικο κίτρινο καπέλο μας.

Και ίσως κάποτε μάθουμε αν βρήκε τελικά κάτι διαφορετικό να κάνει, αν και, προσωπικά, πιστεύω πως και από μόνο του αυτό το ταξίδι είναι κάτι διαφορετικό.

Categories: Παραμύθια στα δίχτυα | Ετικέτες: ,, | 2 Σχόλια

Η θάλασσα στο The Lighthouse festival 2016

Σάββατο απόγευμα κι ενώ ο ήλιος έλουζε τη συνοικία της Παναγίας, σε μία τάξη του 7ου δημοτικού σχολείου Καβάλας, δίπλα στο φάρο, βρεθήκαμε καλεσμένοι του The Lighthouse festival 2016 για να αφηγηθούμε παραμύθια με θέμα τη θάλασσα.

Έτσι, για 2 περίπου ώρες, η άγρια και η ήρεμη θάλασσα, με τα μεγάλα και τα μικρά ψάρια της, καράβια, χρυσόψαρα, χταπόδια, μπουκάλια που ταξιδεύουν μόνα τους για χρόνια πολλά, άμμος, ναυαγοί και ψαράδες, νησιά και νησάκια, κύματα μεγάλα και τρομερά, αλλά και μαγικά τζίνια έκαναν την εμφάνισή τους μπροστά μας και γνωρίσαμε περιπέτειες και χαρακτηριστικά που λίγοι άνθρωποι έχουν ζήσει.

Τα παραμύθια που αφηγηθήκαμε, μετά από μία μικρή συζήτηση με τα παιδιά που ήταν μαζί μας, ήταν: «Ο ψαράς και το μπουκάλι», «Ο ψαράς και το χρυσόψαρο» και «Ο μικρός ναυαγός», που τα ακολούθησαν κατασκευές, πάλι με θέμα τη θάλασσα, που είχαν ετοιμάσει η Ραφαέλα Καρρά και η Ειρήνη Χαρίτου, αλλά και ζωγραφιές από τα παιδιά με περιεχόμενο σκηνές από τα παραμύθια που προηγήθηκαν.

Θέλουμε να ευχαριστήσουμε την οργανωτική επιτροπή και τους εθελοντές του φεστιβάλ για την πρόσκληση, τη φιλοξενία και τη βοήθειά τους και να αναφέρουμε ότι συμμετείχαν οι Παραμυθάδες: Τάσος Καπατζιάς, Αδελαΐς Ράπτη, Μαρία Χαριζάνη και Απόστολος Τσομπανόπουλος.

Το σλάιντ απαιτεί την χρήση JavaScript.

Categories: Τα νέα μας | Ετικέτες: ,, | Σχολιάστε

Στη 18η έκθεση βιβλίου Καβάλας

Χθες το απόγευμα, για άλλη μια χρονιά, δώσαμε το παρόν στη 18η έκθεση βιβλίων, που συνδιοργανώνεται από τη Δημοτική Βιβλιοθήκη Καβάλας και το Σύλλογο Βιβλιοπωλών Ν. Καβάλας. Επιλέγοντας βιβλία με παραμύθια από τους πάγκους των εκθετών-βιβλιοπωλών, διαβάσαμε και αφηγηθήκαμε διάφορα παραμύθια της λαϊκής παράδοσης σε όσους μικρούς και μεγάλους μας φίλους επισκέφτηκαν το χώρο της έκθεσης.

Πριν ανανεώσουμε το ραντεβού μας και για την επόμενη έκθεση, να αναφέρουμε ότι συμμετείχαν οι Παραμυθάδες: Τάσος Καπατζιάς, Γεσθημανή Κούφτα, Μέλη Μίχα, Αδελαΐς Ράπτη, Αρετή Τσιφλίδου και Απόστολος Τσομπανόπουλος.

 

Το σλάιντ απαιτεί την χρήση JavaScript.

Categories: Τα νέα μας | Ετικέτες: , | Σχολιάστε

Με παιχνίδια στο Kavala Air Sea Show 2016

Αργά το απόγευμα του Σαββάτου, είχαμε τη χαρά να συμμετέχουμε (για δεύτερη φορά) στις παράλληλες εκδηλώσεις του Kavala Air Sea Show 2016 (παιδική ζώνη), που έγιναν με τη συμμετοχή διαφόρων συλλόγων της περιοχής, στο πάρκο του Φαλήρου.

Το θέμα μας ήταν και πάλι τα παιχνίδια της αλάνας και της γειτονιάς, όπως τα παίζαμε μικροί, και ευτυχώς είδαμε και πολλά παιδιά να τα γνωρίζουν και να συμμετέχουν παίζοντας. Λάστιχο, κουτσό, σκοινάκι, μαντηλάκι, αλάτι χοντρό… μας κράτησαν σε εγρήγορση για δύο περίπου ώρες και μας απογείωσαν σε σύντομες πτήσεις όποτε χρειάστηκε (τουλάχιστον το σκοινάκι, το λάστιχο και το κουτσό).

Στην εκδήλωση συμμετείχαν οι Παραμυθάδες: Τάσος Καπατζιάς, Γεσθημανή Κούφτα, Μαρία Μπουγά, Χρήστος Τσίρκας και Απόστολος Τσομπανόπουλος.

Το σλάιντ απαιτεί την χρήση JavaScript.

Categories: Τα νέα μας | Ετικέτες: , | Σχολιάστε

Οι Μουζικάντες στο νηπιαγωγείο Κυργίων Δράμας

Λίγο πριν τελειώσει και η φετινή σχολική χρονιά (μία ημέρα δηλαδή πριν από την επίσημη λήξη του σχολικού έτους), οι Μουζικάντες επισκεφτήκαμε ακόμη ένα σχολείο, το νηπιαγωγείο στα Κύργια Δράμας.

Φτάσαμε νωρίς στο όμορφο χωριό και βρήκαμε το νηπιαγωγείο, όπου μας περίμεναν οι μικρές μαθήτριες και οι μικροί μαθητές, μαζί με τις νηπιαγωγούς τους. Μετά από τις συστάσεις και μια μικρή συζήτηση, αρχίσαμε να αφηγούμαστε τις (γνωστές πια) περιπέτειες των 4 φίλων μας και τα παιδιά τις παρακολουθούσαν με ενδιαφέρον.

Στη συνέχεια, δραματοποιήσαμε και πάλι το παραμύθι, αυτή τη φορά όμως με τη βοήθεια των παιδιών που, χωρισμένα σε 4 ομάδες και κρατώντας μπροστά στα πρόσωπά τους τις μάσκες των ρόλων που υποδυόταν, συμμετείχαν λέγοντας τα λόγια των ηρώων του παραμυθιού και μιμούμενα τις αντίστοιχες φωνές.

Για το τέλος αφήσαμε το τραγούδι που συμπεριλαμβάνει τα τέσσερα ζώα του παραμυθιού και, αμέσως μετά, δεχτήκαμε μία χειροποίητη συλλογή από ζωγραφιές που είχαν ετοιμάσει τα παιδιά για να μας τις χαρίσουν. Και ενώ είχαμε αρχίσει να αποχαιρετούμε τους νέους μας φίλους, αφού πρώτα τους ευχαριστήσαμε για την πρόσκληση, είδαμε με έκπληξη ότι τα παιδιά πήγαν μέσα στην αίθουσα και ετοίμασαν στα γρήγορα καινούριες ζωγραφιές, βασισμένες στο παραμύθι που μόλις είχαν ακούσει, και μας τις έφερναν ενώ βρισκόμασταν στην είσοδο του κτηρίου, απ’ όπου και μας αποχαιρέτησαν τελικά όλα τα παιδιά μαζί με τις νηπιαγωγούς, κάτι που δεν κρύβουμε ότι μας συγκίνησε.

Συμμετείχαν οι Παραμυθάδες: Αδελαΐς Ράπτη, Αρετή Τσιφλίδου, Απόστολος Τσομπανόπουλος και Μαρία Χαριζάνη.

Το σλάιντ απαιτεί την χρήση JavaScript.

Categories: Τα νέα μας | Ετικέτες: , | Σχολιάστε

Βιβλίο: Παραμύθια από τη Σικελία

Παραμύθια από τη ΣικελίαΤίτλος βιβλίου: Παραμύθια από τη Σικελία

Συγγραφέας: Giuseppe Pitré

Εκδόσεις: Απόπειρα, Αθήνα 2004

Μετάφραση: Έλενα Αναστασάκη

Εικονογράφηση: Mette Ivers

ISBN: 960-537-069-7

 

Περιεχόμενα:

  1. Κατερίνα η Σοφή
  2. Δον Τζουβάννι Μιζιράντι, ο άρχοντας των κουκιών και του αρακά
  3. Η Ατυχούλα
  4. Το αγριοπερίστερο
  5. Η αδελφή του κόμη
  6. Ο πρίγκηπας της αγάπης
  7. Πιντούτσου ο ψαράς
  8. Η Δεντρολιβανιά
  9. Ο Κόλα το Ψάρι
  10. Ο φιλάργυρος και ο κατεργάρης
Categories: Βιβλία με παραμύθια | Ετικέτες: , | Σχολιάστε

Στο διήμερο εκδηλώσεων για τους πρόσφυγες

Το απόγευμα της Παρασκευής και το πρωί του Σαββάτου συμμετείχαμε κι εμείς στο διήμερο εκδηλώσεων ενημέρωσης και συγκέντρωσης προμηθειών για τους πρόσφυγες, που έγινε στην πλατεία Καπνεργάτη και διοργανώθηκε από τη Διεύθυνση Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Καβάλας, το Σύλλογο Εκπαιδευτικών Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Καβάλας και το Δήμο Καβάλας.

Λόγω του θέματος της εκδήλωσης, επιλέξαμε και αφηγηθήκαμε παραμύθια από χώρες που έχουν γνωρίσει την προσφυγιά (εκτός της Ελλάδας), όπως αποσπάσματα από το βιβλίο «Ο Μπάνυα από την Ταϋλάνδη γράφει γράμματα στα παιδιά όλου του κόσμου» και τα παραμύθια «Ο σκορπιός δρομέας» (Αρμενία), «Το παληκάρι, οι κλέφτες και η βελόνα» (Σουδάν), «Η μαϊμού και ο φακόσπορος» (Συρία), «Ο ξυλοκόπος και η μαϊμού» (Συρία), «Το χρυσό μήλο» (Αρμενία) και «Η ύαινα και τα φτερά του κόκορα» (Σουδάν).

Συμμετείχαν οι Παραμυθάδες: Γεσθημανή Κούφτα, Μέλη Μίχα, Αδελαΐς Ράπτη, Χρήστος Τσίρκας και Απόστολος Τσομπανόπουλος.

Categories: Τα νέα μας | Ετικέτες: , | Σχολιάστε

Blog στο WordPress.com.

Αρέσει σε %d bloggers: