Ο Νικόλαος Πολίτης προλογίζει την παρακάτω παραλογή στο βιβλίο του «Εκλογαί από τα τραγούδια του ελληνικού λαού» :
«Το άσμα περί του αδελφού, όστις αποθανών εγείρεται του τάφου προς εκτέλεσιν ιεράς υποσχέσεως και φέρει εις την απορφανισθείσαν μητέρα το μόνον επιζήσαν τέκνον της, την εις τα ξένα υπανδρευμένην αδελφήν του, κοινότατον εις τας ελληνικάς χώρας, είναι επίσης διαδεδομένον εις πάντας τους λαούς της χερσονήσου του Αίμου. Εκ της ταυτότητος όχι μόνον της υποθέσεως, αλλά και των διαφόρων επεισοδίων και λεπτομερειών των ασμάτων τούτων γίνεται κατάδηλον, ότι εν ήτο το πρότυπον πάντων και εξ ενός λαού μετεδόθη το άσμα εις τους λοιπούς. Και υπεστήριξαν μεν τινες ότι ο λαός ούτος είναι ο σερβικός ή ο βουλγαρικός, αλλ’ ότι το πρότυπον ήτο ελληνικόν και εκ του ελληνικού λαού παρέλαβον οι άλλοι λαοί του Αίμου προσεπάθησα ν’ αποδείξω εν πραγματεία εκδοθείση κατά το 1885. Την δε γνώμην ταύτην παραδέχθησαν πολλοί, εν οις και ο βούλγαρος καθηγητής Ιβάν Σισμάνοβ, δημοσιεύσας εκτενή μονογραφίαν περί του θέματος τούτου.
Μάνα με τους εννιά σου γιους και με τη μια σου κόρη,
την κόρη τη μονάκριβη την πολυαγαπημένη,
την είχες δώδεκα χρονώ κι ήλιος δε σου την είδε!
Στα σκοτεινά την έλουζε, στ’ άφεγγα τη χτενίζει,
στ’ άστρι και τον αυγερινό έπλεκε τα μαλλιά της.
Προξενητάδες ήρθανε από τη Βαβυλώνα,
να πάρουνε την Αρετή πολύ μακριά στα ξένα.
Οι οχτώ αδερφοί δε θέλουνε κι ο Κωσταντίνος θέλει.
Μάνα μου, κι ας τη δώσομε την Αρετή στα ξένα,
στα ξένα κει που περπατώ, στα ξένα που πηγαίνω,
αν πάμ’ εμείς στην ξενιτιά, ξένοι να μην περνούμε.
Φρόνιμος είσαι, Κωσταντή, μ’ άσκημα απιλογήθης.
Κι α μόρτει, γιε μου, θάνατος, κι α μόρτει, γιε μου, αρρώστια,
κι αν τύχει πίκρα γή χαρά, ποιος πάει να μου τη φέρει;
Βάλλω τον ουρανό κριτή και τους αγιούς μαρτύρους,
αν τύχει κι έρτει θάνατος, αν τύχει κι έρτει αρρώστια,
αν τύχει πίκρα γή χαρά, εγώ να σου τη φέρω.
Και σαν την επαντρέψανε την Αρετή στα ξένα,
κι εμπήκε χρόνος δίσεχτος και μήνες οργισμένοι
κι έπεσε το θανατικό, κι οι εννιά αδερφοί πεθάναν,
βρέθηκε η μάνα μοναχή σαν καλαμιά στον κάμπο.
Σ’ όλα τα μνήματα έκλαιγε, σ’ όλα μοιρολογιόταν,
στου Κωσταντίνου το μνημειό ανέσπα τα μαλλιά της.
Ανάθεμά σε, Κωσταντή, και μυριανάθεμά σε,
οπού μου την εξόριζες την Αρετή στα ξένα!
Tο τάξιμο που μου ‘ταξες, πότε θα μου το κάμεις;
Τον ουρανό ‘βαλες κριτή και τους αγιούς μαρτύρους,
αν τύχει πίκρα γή χαρά, να πας να μου τη φέρεις.
Από το μυριανάθεμα και τη βαριά κατάρα,
η γης αναταράχτηκε κι ο Κωσταντής εβγήκε.
Κάνει το σύγνεφο άλογο και τ’ άστρο χαλινάρι,
και το φεγγάρι συντροφιά και πάει να της τη φέρει.
Παίρνει τα όρη πίσω του και τα βουνά μπροστά του.
Βρίσκει την κι εχτενίζουνταν όξου στο φεγγαράκι.
Από μακριά τη χαιρετά κι από κοντά της λέγει:
Άιντε, αδερφή, να φύγομε, στη μάνα μας να πάμε.
Αλίμονο, αδερφάκι μου, και τι είναι τούτη η ώρα;
Αν ίσως κι είναι για χαρά, να στολιστώ και να ‘ρθω,
κι αν είναι πίκρα, πες μου το, να βάλω μαύρα να ‘ρθω.
Έλα, Αρετή, στο σπίτι μας, κι ας είσαι όπως και αν είσαι.
Κοντολυγίζει τ’ άλογο και πίσω την καθίζει.
Στη στράτα που διαβαίνανε πουλάκια κιλαηδούσαν.
Δεν κιλαηδούσαν σαν πουλιά, μήτε σαν χελιδόνια,
μόν’ κιλαηδούσαν κι έλεγαν ανθρωπινή ομιλία:
Ποιος είδε κόρην όμορφη να σέρνει ο πεθαμένος!
Άκουσες, Κωσταντίνε μου, τι λένε τα πουλάκια;
Πουλάκια είναι κι ας κιλαηδούν, πουλάκια είναι κι ας λένε.
Και παρεκεί που πάγαιναν κι άλλα πουλιά τούς λένε:
Δεν είναι κρίμα κι άδικο, παράξενο μεγάλο,
να περπατούν οι ζωντανοί με τους απεθαμένους!
Άκουσες, Κωσταντίνε μου, τι λένε τα πουλάκια;
Πως περπατούν οι ζωντανοί με τους απεθαμένους.
Απρίλης είναι και λαλούν και Μάης και φωλεύουν.
Φοβούμαι σ’, αδερφάκι μου, και λιβανιές μυρίζεις.
Εχτές βραδίς επήγαμε πέρα στον Αί-Γιάννη,
κι εθύμιασέ μας ο παπάς με περισσό λιβάνι.
Και παρεμπρός που πήγανε, κι άλλα πουλιά τούς λένε:
Για ιδές θάμα κι αντίθαμα που γίνεται στον κόσμο,
τέτοια πανώρια λυγερή να σέρνει ο πεθαμένος!
Τ’ άκουσε πάλι η Αρετή κι εράγισε η καρδιά της.
Άκουσες, Κωσταντάκη μου, τι λένε τα πουλάκια;
Άφησ’, Αρέτω, τα πουλιά κι ό,τι κι α θέλ’ ας λέγουν.
Πες μου, πού είναι τα κάλλη σου, και πού είν’ η λεβεντιά σου,
και τα ξανθά σου τα μαλλιά και τ’ όμορφο μουστάκι;
Έχω καιρό π’ αρρώστησα και πέσαν τα μαλλιά μου.
Αυτού σιμά, αυτού κοντά στην εκκλησιά πρoφτάνoυν.
Βαριά χτυπά τ’ αλόγου του κι απ’ εμπροστά της χάθη.
Κι ακούει την πλάκα και βροντά, το χώμα και βοΐζει.
Κινάει και πάει η Αρετή στο σπίτι μοναχή της.
Βλέπει τους κήπους της γυμνούς, τα δέντρα μαραμένα
βλέπει το μπάλσαμο ξερό, το καρυοφύλλι μαύρο,
βλέπει μπροστά στην πόρτα της χορτάρια φυτρωμένα.
Βρίσκει την πόρτα σφαλιστή και τα κλειδιά παρμένα,
και τα σπιτοπαράθυρα σφιχτά μανταλωμένα.
Κτυπά την πόρτα δυνατά, τα παραθύρια τρίζουν.
Αν είσαι φίλος διάβαινε, κι αν είσαι εχτρός μου φύγε,
κι αν είσαι ο Πικροχάροντας, άλλα παιδιά δεν έχω,
κι η δόλια η Αρετούλα μου λείπει μακριά στα ξένα.
Σήκω, μανούλα μου, άνοιξε, σήκω, γλυκιά μου μάνα.
Ποιος είν’ αυτός που μου χτυπάει και με φωνάζει μάνα;
Άνοιξε, μάνα μου, άνοιξε κι εγώ είμαι η Αρετή σου.
Κατέβηκε, αγκαλιάστηκαν κι απέθαναν κι οι δύο.
Επιτέλους μπήκαμε στην τελική ευθεία. Τα «Καταλόγια…Σχεδίασμα ΙΙΙ» είναι η πρώτη παραγωγή των Παραμυθάδων που απευθύνεται καθαρά σε ενήλικες. Πρόκειται για μια τελετουργική αναπαράσταση πέντε κλασσικών ελληνικών παραλογών με θέμα την θυσία. Η πρώτη μας παρουσίαση θα γίνει την Τρίτη 6 Μαϊου στις 21:00 στο θέατρο «Αντιγόνη Βαλάκου» και λίγες μέρες μετά ξεκινάμε στο Φρούριο της Καβάλας. Πιο συγκεκριμένα:
Κάποτε, κάποιος είχε κατασκευάσει ένα ξύλινο άγαλμα του Θεού Ερμή και το πήγε στην αγορά για να το πουλήσει. Δεν υπήρχε όμως ενδιαφέρον από τον κόσμο κι έτσι ο αγαλματοπωλητής σκαρφίστηκε το εξής…άρχισε να φωνάζει ότι το άγαλμα είναι ένας Θεός που σε όποιον τον έχει, του φέρνει καλοτυχία και χρήματα. Τότε τον πλησίασε κάποιος περαστικός και του είπε:
Κάποτε, τα κακά κυνήγησαν τα καλά επειδή, δήθεν, τα καλά ήταν αδύναμα. Αυτά, στην προσπάθειά τους να ξεφύγουν, ανέβηκαν στον ουρανό. Εκεί, συνάντησαν τον Δία και τον ρώτησαν πώς μπορούνε να συνυπάρχουνε με τους ανθρώπους. Ο Δίας τους απάντησε ότι δεν πρέπει να πηγαίνουν όλα μαζί στους ανθρώπους, αλλά το καθένα χωριστά. Έτσι, ενώ τα κακά πηγαίνουν μαζεμένα στους ανθρώπους -μιας και είναι κοντά τους -, τα καλά πηγαίνουν πιο αργά και ένα-ένα καθώς κατεβαίνουν από τον ουρανό.
Την περασμένη Κυριακή 6 Απριλίου, βρεθήκαμε στον Πρίνο της Θάσου καλεσμένοι από τον σύλλογο γονέων και κηδεμόνων του δημοτικού σχολείου Πρίνου προκειμένου να συμμετέχουμε στην 2η γιορτή βιβλίου. Έτσι, λίγο μετά τις 11 το πρωί, παρουσιάσαμε σε πενήντα παιδιά περίπου, το παραμύθι «
Μια ιδέα-πρόταση που τέθηκε στην ομάδα σε προηγούμενη συνάντηση, είναι η οργανωμένη συμμετοχή της ομάδας μας σε κάποια καρναβαλική παρέλαση για την επόμενη χρονιά (πχ. στην Ξάνθη). Αυτό σημαίνει ότι ο σχεδιασμός μιας τέτοιας εκδήλωσης θα πρέπει να ξεκινήσει από σχετικά νωρίς. Το θέμα μας θα είναι παρμένο μέσα από τα παραμύθια και πιο συγκεκριμένα προτείνουμε μύθους του Αισώπου μιας κι έχει αρκετά ζώα ως ήρωες. Αυτό δεν σημαίνει όμως ότι αποκλείουμε κι άλλες προτάσεις. Έτσι, ως δημοσκόπηση για τον μήνα Απρίλιο, ζητάμε από τα μέλη και τους φίλους, να ψηφίσουν ποιους ήρωες μύθων του Αισώπου θα θέλανε να «υποδυθούν» σε μια πιθανή καρναβαλική παρέλαση.
Την Δευτέρα 31 Μαρτίου, πιστοί στο ραντεβού μας, βρεθήκαμε στις παιδικές βιβλιοθήκες του Βύρωνα και Αγίου Λουκά. Το παραμύθι που θέλαμε να μοιραστούμε για τον μήνα αυτό με τα παιδιά, ήταν «Ο Πινόκιο» του ιταλού Carlo Collodi
Ο ήλιος συμφώνησε και τότε ψάξανε να βρούνε έναν άνθρωπο. Σε έναν έρημο κάμπο, έτυχε να περνάει κάποιος περπατώντας ολομόναχος. Τότε, άρχισε ο άνεμος να φυσάει δυνατά προσπαθώντας να τον γδύσει. Μα ο άνθρωπος σταύρωσε τα χέρια του στο στήθος και καμπούριασε για να προφυλαχτεί. Ο άνεμος φύσηξε πιο δυνατά κι ο άνθρωπος κούμπωσε περισσότερο το πανωφόρι του. Ο άνεμος φύσηξε ακόμα πιο δυνατά κι ο άνθρωπος έβγαλε μια κουβέρτα από το σακί που κουβαλούσε και τυλίχτηκε με αυτήν για να προστατευτεί από τον άνεμο. Όσο περισσότερο και πιο δυνατά φυσούσε ο άνεμος, τόσο πιο πολύ έσφιγγε την κουβέρτα πάνω του ο άνθρωπος, μέχρι που ο άνεμος βαρέθηκε να προσπαθεί και σταμάτησε. Γύρισε στον ήλιο και του είπε:
Ο ήλιος πρόβαλε στον ουρανό στέλνοντας τις πρώτες ακτίνες του στον κάμπο. Ο άνθρωπος μόλις τον είδε, έβγαλε από πάνω του την κουβέρτα και την έβαλε μέσα στο σακί του συνεχίζοντας τον δρόμο του. Στη συνέχεια, ο ήλιος δυνάμωσε την λάμψη του κι ο άνθρωπος ξεκούμπωσε το ρούχο του. Δυνάμωσε ακόμα περισσότερο την λάμψη του κι ο άνθρωπος άρχισε να ζεσταίνεται και να ιδρώνει κι έτσι έβγαλε το πανωφόρι του. Κι όσο δυνάμωνε την λάμψη του ο ήλιος, ο άνθρωπος έβγαζε κι από ένα ρούχο μέχρι που στο τέλος έμεινε γυμνός ψάχνοντας να βρει ένα δέντρο για να καθίσει στην σκιά του. Μιας και δεν βρήκε όμως, πήγε και έπεσε στο ποτάμι που υπήρχε εκεί δίπλα κι έμεινε στο νερό μέχρι που ο ήλιος λιγόστεψε την λάμψη του.
Το βιβλίο, υπάρχει για περισσότερο από 1500 χρόνια στη ζωή του ανθρώπου. Προσφέρει γνώση, μόρφωση, ψυχαγωγία…Πόσο προσιτό είναι όμως σήμερα -και δεν αναφέρομαι μόνο στο οικονομικό ζήτημα. Ζούμε στην εποχή της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης και πληροφορίας. Τα πάντα κινούνται μέσω του διαδικτύου με ταχύτητα που ενδεχομένως να είχε ξεφύγει κι από την φαντασία του Ιούλιου Βερν. Σχεδόν τα πάντα, μπορείς να τα κάνεις από το σπίτι με την χρήση των ηλεκτρονικών υπολογιστών. Αυτό έχει τα θετικά αλλά και τα αρνητικά του. Από την μία σε απομονώνει, σε αποξενώνει και σου στερεί την χαρά της κοινωνικοποίησης, της ανταλλαγής συναισθημάτων με τους συνανθρώπους. Υπάρχουν όμως και πράγματα που ούτως ή αλλιώς τα έκανες μόνος, όπως για παράδειγμα να διαβάσεις ένα βιβλίο. Εδώ, το διαδίκτυο εμφανίζεται ως ευεργέτης για τους αναγνώστες, αλλά και ως πονοκέφαλος για τους ιδιοκτήτες βιβλιοπωλείων. Πάντα ένα βιβλίο θα έχει την μοναδική του υπόσταση ως εργαλείο αλλά και ως έκθεμα με τα χρώματα και την μυρωδιά του χαρτιού. Η ανάγνωση ενός συγγραφικού έργου όμως, δεν χρειάζεται πλέον -απαραίτητα- την εκτύπωση.
Οι παραμυθάδες 