Author Archives: Χρήστος Τσίρκας

Γιατί ο Ηλιος και η Σελήνη ζουν στον ουρανό

(Ακούστε το παραμύθι στο τέλος της σελίδας)

 Πριν από πολλά πολλά χρόνια, ο Ήλιος και το Νερό ήταν καλοί φίλοι και κατοικούσαν στη γη. Ο Ήλιος περνούσε πολύ συχνά από το σπίτι του Νερού, αλλά το Νερό ποτέ δεν επισκεπτόταν τον Ήλιο. Μια μέρα, λέει ο Ήλιος στο Νερό:

– Καλέ μου φίλε, έχω ένα παράπονο. Γιατί ποτέ δεν περνάς από το σπίτι μου να μου πεις μια καλημέρα;

– Α, φίλε μου, το σπίτι σου είναι πολύ μικρό. Αν έρθω να σε επισκεφτώ με τη συνοδεία μου, εσύ πρέπει να βγεις απ’ το παράθυρο, για να χωρέσουμε. Αν θέλεις να σε επισκεφθώ, πρέπει να χτίσεις ένα λαμπρό παλάτι. Σε προειδοποιώ όμως, να είναι πελώριο, γιατί η συνοδεία μου είναι πραγματικά πολύ μεγάλη.

…του απάντησε το Νερό.

Ο Ήλιος υποσχέθηκε να χτίσει ένα πελώριο παλάτι, κι αμέσως γύρισε σπίτι του στη γυναίκα του τη Σελήνη.

– Πρέπει να χτίσουμε ένα τεράστιο παλάτι για τον φίλο μας το Νερό. Δεν μπορούμε να τον δεχτούμε εδώ μέσα. Εμπρός, ας αρχίσουμε το χτίσιμο.

…είπε ο Ήλιος στη Σελήνη.

Πέρασε καιρός ώσπου να τελειώσουν κι όταν πια είχε μπει και το τελευταίο κεραμίδι, όταν είχε φυτευτεί και το τελευταίο λουλούδι, ο Ήλιος κάλεσε και πάλι το Νερό να έρθει να τον επισκεφτεί. Οταν έφτασε στην πόρτα, το Νερό φώναξε στον Ήλιο:

– Ήλιε φίλε μου, είσαι σίγουρος ότι μπορώ να μπω;

…κι εκείνος απάντησε:

– Μα ναι, φίλε μου! Έχτισα για σένα ένα πελώριο παλάτι. Πέρασε μέσα!

Και τότε το Νερό άρχισε να ρέει μέσα στο παλάτι, και το συνόδευαν τα ψάρια κι όλα τα πλάσματα της θάλασσας, των ποταμών και των λιμνών. Ανέβαινε το Νερό κι έφτασε τον Ήλιο ως το γόνατο. Τότε, τον ξαναρώτησε:

– Ήλιε φίλε μου, είσαι σίγουρος ότι μπορώ να μπω;

– Ναι, φίλε μου.

…απάντησε ξανά ο Ηλιος και το Νερό συνέχισε να ρέει μέσα στο παλάτι.

Όταν πια είχε φτάσει τον Ήλιο ως τον ώμο, το Νερό ξαναρώτησε:

– Ήλιε φίλε μου, χωράει κι άλλους δικούς μου το παλάτι σου;

Ο Ήλιος και η Σελήνη, μη θέλοντας να δυσαρεστήσουν τον καλεσμένο τους, απάντησαν και πάλι «Ναι». Και τότε το Νερό πλημμύρισε το παλάτι, αναγκάζοντας τον Ήλιο και τη Σελήνη να σκαρφαλώσουν στη στέγη για να μην πνιγούν.

Για τελευταία φορά, ρώτησε το Νερό:

– Ήλιε φίλε μου, μήπως πρέπει να σταματήσουν να έρχονται οι δικοί μου;

Όμως ο Ήλιος και η Σελήνη δεν μπορούσαν πια να απαντήσουν. Το Νερό είχε πλημμυρίσει τα πάντα και το ζευγάρι είχε εγκαταλείψει τη στέγη και είχε γαντζωθεί από ένα σύννεφο για να γλιτώσει. Κι έτσι ποτέ ξανά δεν κατέβηκαν στη Γη ο Ήλιος και η Σελήνη και μέχρι σήμερα ζουν ευτυχισμένοι -και στεγνοί- ψηλά στον ουρανό.

Το παραμύθι «Γιατί ο ήλιος και η σελήνη ζούνε στον ουρανό» είναι από την Νηγηρία

 

Ακούστε το παραμύθι…

Το παραμύθι «Γιατί ο ήλιος κι η σελήνη ζουν στον ουρανό» αφηγούνται η Άννα Γιουρούκη και ο Συμεών Σισμανίδης. Η Άννα Γιουρούκη είναι κοινωνική λειτουργός ενώ ο Συμεών Σισμανίδης γυμναστής ειδικής αγωγής. Ανταποκρίθηκαν στην πρόταση-πρόσκληση της Ομάδας μας προς όσους ενδιαφέρονται να συμμετέχουν στην δράση της ηχητικής ψηφιοποίησης των παραμυθιών. Έτσι, τον Μάρτιο του 2018, ηχογράφησαν μόνοι τους το παραμύθι και τους ευχαριστούμε για την συμμετοχή τους.

 

Categories: Ξένα παραμύθια, Παραμύθια για μάτια | Ετικέτες: ,, | Σχολιάστε

Το λιοντάρι, το τσακάλι και ο άνθρωπος

Μια φορά κι έναν καιρό, τον πολύ παλιό καιρό, το Λιοντάρι, ο βασιλιάς της ζούγκλας και το Τσακάλι ο μυστικοσύμβουλός του, συναντήθηκαν για να συζητήσουν πώς θα αντιμετωπίσουν τους εχθρούς του βασιλείου. Κάποια στιγμή το Λιοντάρι άρχισε να καυχιέται για τη δύναμή του.

– Είμαι το πιο δυνατό και το πιο έξυπνο ζώο. Μονάχα εγώ αξίζει να είμαι βασιλιάς.

Το Τσακάλι πάντα κολάκευε το Λιοντάρι, όμως αυτή τη φορά, αποφάσισε να του δώσει ένα μάθημα.

– Ολα τα ζώα αναγνωρίζουν τη δύναμη και την εξυπνάδα σου. Δυστυχώς όμως, υπάρχει ένα ζώο πιο δυνατό από σένα. Το λένε άνθρωπο, και το αρσενικό του ο άνδρας, έχει πολλά χαρίσματα.

– Πάμε να μου το δείξεις. Πρόσεξε όμως, γιατί αν με κοροϊδεύεις θα το πληρώσεις ακριβά.

Μπροστά το Τσακάλι πίσω το Λιοντάρι, άρχισαν να περιπλανιούνται στη σαβάνα αναζητώντας τον άνδρα, το πιο δυνατό ζώο στον κόσμο. Στον δρόμο τους συνάντησαν ένα αγόρι.

– Αυτός είναι ο πανίσχυρος άνδρας;

…ρώτησε το Λιοντάρι.

– Οχι. Αυτός δεν έχει γίνει ακόμα άνδρας, βασιλιά μου.

…απάντησε το Τσακάλι.

Υστερα από λίγο συνάντησαν έναν γέροντα, που βάδιζε με σκυμμένο το κεφάλι, στηριγμένος σ’ ένα μπαστούνι.

-Αυτός είναι ο πανίσχυρος άνδρας;

…ρώτησε και πάλι το Λιοντάρι.

– Οχι, βασιλιά μου.  Κάποτε ήταν πανίσχυρος άνδρας, αλλά δεν είναι πια.

…του απάντησε και πάλι το Τσακάλι.

Συνέχισαν να βαδίζουν ώσπου σε λίγο συνάντησαν έναν νεαρό που είχε βγει με τα σκυλιά του να κυνηγήσει και τότε του είπε το Τσακάλι…

– Αυτός είναι ο άνδρας, βασιλιά μου. Αναμετρήσου μαζί του κι αν τον νικήσεις, τότε είσαι στ’ αλήθεια το πιο δυνατό ζώο στον κόσμο.

– Τώρα θα δει με ποιον έχει να κάνει

…είπε το Λιοντάρι, ενώ το Τσακάλι έτρεξε να κρυφτεί πίσω από τους θάμνους για να παρακολουθήσει με ασφάλεια τη μονομαχία Ανθρώπου και Λιονταριού.

Μ’ έναν δυνατό βρυχηθμό, το Λιοντάρι όρμησε προς τον κυνηγό, αλλά πριν προλάβει να τον πλησιάσει, τα σκυλιά το περικύκλωσαν. Χωρίς να τους δώσει μεγάλη σημασία, τα παραμέρισε με την πατούσα του και τα σκόρπισε, αλλά αυτά συνέχισαν να γαβγίζουν και να του δείχνουν τα δόντια τους. Τότε, ο άνδρας πυροβόλησε και χτύπησε το Λιοντάρι στον ώμο. Ούτε τώρα πτοήθηκε το Λιοντάρι και επιτέθηκε στον κυνηγό. Εκείνος, γρήγορος σαν αστραπή, έβγαλε το ατσάλινο μαχαίρι του και χτύπησε με δύναμη το ζώο. Το Λιοντάρι τρομαγμένο, το έβαλε στα πόδια, ενώ σφύριζαν στ’ αυτιά του οι σφαίρες του κυνηγού.

– Τι λες, λοιπόν; Συνεχίζεις να είσαι το πιο δυνατό ζώο στον κόσμο;

…ρώτησε το Τσακάλι όταν το Λιοντάρι λαχανιασμένο έφτασε κοντά του. Και το Λιοντάρι απάντησε…

– Οχι Τσακάλι. Παραχωρώ τον τίτλο μου σ’ αυτόν τον -πώς τον είπες;- άνθρωπο. Δεν έχω δει άλλον σαν αυτόν. Στην αρχή έστειλε δέκα από τους σωματοφύλακές του να μου χιμήξουν. Μετά, όταν προσπάθησα να τον πλησιάσω, έφτυσε φωτιά καταπάνω μου. Κι ύστερα, όταν άρχισα να παλεύω μαζί του, ξεκόλλησε από το σώμα του ένα από τα πλευρά του και μ’ αυτό με πλήγωσε άσχημα. Για να γλιτώσω τον θάνατο, αναγκάστηκα να το βάλω στα πόδια και τότε άρχισε να μου πετάει καυτές μπάλες που με τσουρούφλισαν. Οχι Τσακάλι. Σ’ αυτόν αξίζει ο τίτλος του πιο δυνατού στον κόσμο.

«Το λιοντάρι, το τσακάλι και ο άνθρωπος» είναι ένα παραμύθι από τη Νότια Αφρική

Categories: Ξένα παραμύθια, Παραμύθια για μάτια | Ετικέτες: ,,,,, | 1 σχόλιο

Παράβγασμα με κουτσό

Είναι ένα παιχνίδι-αγώνισμα, ένας συναγωνισμός ανάμεσα στα παιδιά μιας ομάδας, για το ποιος  μπορεί να κινηθεί με κουτσό πιο γρήγορα. Ορίζεται μια απόσταση και την τρέχουν όλοι μαζί. Πιο ενδιαφέρον γίνεται όταν η απόσταση ορίζεται σε ανηφορικό μέρος, όπου η δύναμη και η αντοχή φτάνουν στα όριά τους.

Στην αρχαία Ελλάδα ήταν κι αυτό ένα παιχνίδι ασκωλιασμού.

 

Categories: Παιχνίδια | Ετικέτες: | 2 Σχόλια

Αγάλματα

Παίζεται από μια ομάδα παιδιών. Ένα παιδί είναι η μάνα. Αυτή δίνει το σύνθημα και τα παιδιά τρέχουν μέσα στο χώρο του παιχνιδιού. Καθώς τρέχουν η μάνα ξαφνικά δίνει ξανά ένα σύνθημα και το κάθε παιδί πρέπει να μείνει ακίνητο σε όποια θέση το βρει το σύνθημα. Το αστείο που διασκεδάζει τα παιδιά είναι οι στάσεις που παίρνουν καθώς ακινητοποιούνται απότομα, σαν να είναι φωτογραφικό στιγμιότυπο, γίνονται μάλιστα ακόμη πιο διασκεδαστικές όταν τα παιδιά τις δημιουργούν κουνώντας χέρια και πόδια στο τρέξιμο με τρόπο αλλόκοτο.

2013-08-24 20.00.59

Παίζοντας το παιχνίδι «Αγάλματα» στην Μουσθένη, στην τοποθεσία «Οι τρύπες της Παναγίας».

Η μάνα κάνοντας διάφορους μορφασμούς προσπαθεί να κάνει κάποιο παιδί να γελάσει. Το παιδί που γελάει παύει να είναι ακίνητο, όπως προϋποθέτει το παιχνίδι και έτσι χάνει.

Στην αρχαία Ελλάδα το παιχνίδι λεγόταν ακινητίνδα.

πηγή: Από το βιβλίο του Νίκου Πασχαλούδη «ΤΟΤΕ ΠΟΥ ΠΑΙΖΑΜΕ, τα παραδοσιακά παιχνίδια της Τερπνής» (Αθήνα 2001)

 

Categories: Παιχνίδια | Ετικέτες: ,, | 4 Σχόλια

Οι «Παραμυθάδες» εγκαινίασαν την επίσημη ιστοσελίδα τους στο διαδίκτυο

Η Λυδία Ελιόγλου γράφει στο φύλλο της 21ης Σεπτεμβρίου 2012 στην Εβδόμη

 

Categories: Έγραψαν για εμάς | Ετικέτες: ,, | Σχολιάστε

Στο ραφτάδικο του Βασιλιά κι οι Παραμυθάδες

Με αφορμή την παιδική παραγωγή του ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Καβάλας «Τα ρούχα του Βασιλια» που θα παρουσιαστεί στο κοινό από τις 15 Οκτωβρίου μέχρι και τις 3 Δεκεμβρίου, η Ομάδα των Παραμυθάδων συμμετέχει και αυτή στις παράλληλες δράσεις που θα πραγματοποιηθούν με σκοπό την προώθηση της παράστασης. Το έργο που θα παρουσιαστεί στο θέατρο Αντιγόνης Βαλάκου σε σκηνοθεσία Γιάννη Κουκιά, είναι μια διασκευή του Γιάννη Καλατζόπουλου πάνω στο γνωστό παραμύθι του Χανς Κρίστιαν Άντερσεν «Τα καινούργια ρούχα του Αυτοκράτορα».

Σχετικά με την παράσταση όπως αναφέρεται και στο δελτίο τύπου που εξέδωσε το ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Καβάλας «… Μια φορά και ένα καιρό στη μακρινή Σαρτουρία, ζούσε ένας βασιλιάς, το μόνο που τον ενδιέφερε, παρόλο που ο λαός του πεινούσε και υπέφερε, ήταν ο εαυτός του και πως θα δείχνει πιο όμορφος και λαμπερός. Ήθελε να φοράει ρούχα, φτιαγμένα από τα καλύτερα υφάσματα, στολισμένα με πολύτιμους λίθους και χρυσάφια. Κανένας από τους υφαντές του παλατιού δεν ικανοποιούσε πλέον την ανάγκη του αυτή. Μέχρι που …»

Φωτογραφία από τις πρόβες για την παιδική παραγωγή του ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Καβάλας «Τα ρούχα του βασιλιά» σε διασκευή Γ. Καλατζόπουλου και σκηνοθεσία Γ. Κουκιά

Στους συντελεστές της παράστασης συναντάμε τους:

Σκηνοθεσία : Γιάννης Κουκιάς

Βοηθός Σκηνοθέτη : Γκλόρια Μισιριάν

Σκηνικά – Κοστούμια : Αντιγόνη Τσαφή

Μουσική : Γιάννης Κανάκης, Γιάννης Κουκιάς

Επιμέλεια Κίνησης : Δέσποινα Παπαδοπούλου

Φωτισμοί : Χρήστος Καρυάτης

Κατασκευές σκηνικών : Γιάννης Σταυρίδης, Γιώργος Μαστοράκης

Ενώ οι ηθοποιοί που καλούνται να μας ταξιδέψουν στην Σαρτουρία είναι οι:

Παύλος Σταυρόπουλος, Κυριάκος Παπαδόπουλος, Ναταλία Βασιλέκα, Μαρίνα Τσελεμπή, Βιβή Ελευθεριάδου, Μένη Κόκκινου, Έφη Πριμικυρλίδου, Δημήτρης Καγιάσας, Νίκος Σπυρέλης, Δημήτρης Χατζόπουλος.

Οι προπομποί της παράστασης

Πριν όμως φτάσουμε στην 15η Οκτωβρίου, μέρα που θα αρχίσουν οι παραστάσεις για τα δημοτικά σχολεία του νομού, το ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Καβάλας στο πλαίσιο προβολής και προώθησης της παραγωγής, έχει προγραμματίσει διάφορες δράσεις σε συνεργασία με το Θέατρο των Πολιτών, το Φωτογραφικό Όμιλο Καβάλας, την Ομάδα Μελέτης, Διατήρησης και Διάδοσης του Λαϊκού Παραμυθιού και Παιχνιδιού «Οι Παραμυθάδες» και τις Ερασιτεχνικές Ομάδες της πόλης.

Πιο συγκεκριμένα, οι δράσεις ξεκινούν με ένα πάρτι που θα πραγματοποιηθεί -πιθανότατα- την Τρίτη 09 Οκτωβρίου, στην πλατεία Καπνεργάτη Καβάλας. Σκοπός είναι να μαζευτούν οι φίλοι του θεάτρου και του παραμυθιού, που με τη συμμετοχή και των περαστικών, θα διαμορφώσουν το χώρο όπου θα λειτουργήσει το «Ραφτάδικο του βασιλιά». Υφάσματα σε διάφορα χρώματα, σχέδια και μεγέθη θα χρησιμοποιηθούν για να μεταμορφωθεί ο χώρος σε ένα βασιλικό ραφτάδικο, από όλους εμάς για εμάς.

Τί είναι όμως «το ραφτάδικο του βασιλιά»; Θα είναι ένας χώρος όπου μικροί και μεγάλοι θα έχουν την ευκαιρία καθημερινά από την Τρίτη 09 Οκτωβρίου έως και την Παρασκευή 30 Νοεμβρίου, από τις 6 το απόγευμα έως και τις 9 το βράδυ, να τον επισκέπτονται και να γνωρίσουν το παραμύθι μέσα από τις αφηγήσεις των μελών της Ομάδας Μελέτης, Διατήρησης και Διάδοσης του Λαϊκού Παραμυθιού και Παιχνιδιού  «Οι Παραμυθάδες», αλλά και των υπολοίπων ερασιτεχνικών ομάδων.

Στον ίδιο χώρο, οι μικροί μας φίλοι θα έχουν την δυνατότητα να ζωγραφίσουν, να δραματοποιήσουν, να χορέψουν και να εκφραστούν, πάντα έχοντας ως θέμα το γνωστό παραμύθι του Άντερσεν. Την ίδια στιγμή, μέλη του  Φωτογραφικού Ομίλου Καβάλας, θα απαθανατίζουν φωτογραφικά τους επισκέπτες και οι φωτογραφίες -μαζί με τα υπόλοιπα έργα των παιδιών –  θα αναρτηθούν στους διαδρόμους του θεάτρου Αντιγόνη Βαλάκου και θα είναι διαθέσιμες κάθε Κυριακή απόγευμα κατά τη διάρκεια των παραστάσεων για το κοινό.

Θέατρο δρόμου και συμμετοχή των μαθητών

Στο ίδιο πλαίσιο που αφορά την προβολή και προώθηση της παιδικής παραγωγής του ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Καβάλας «Τα ρούχα του βασιλιά», ερασιτεχνικές ομάδες της πόλης θα παρουσιάσουν το Σάββατο 6 και το Σάββατο 13 Οκτωβρίου 2012 απόσπασμα της παράστασης σε διάφορα σημεία της πόλης.

Τέλος, για πρώτη φορά φέτος, το ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Καβάλας, αποφάσισε να δώσει την ευκαιρία στους μικρούς μαθητές να παρουσιάσουν προαιρετικά, εφόσον το επιθυμούν, με το δικό τους τρόπο ένα μικρό απόσπασμα του έργου, πριν από την παράσταση, στο θέατρο Αντιγόνη Βαλάκου. Με τον τρόπο αυτό τους δίνεται η ευκαιρία να προσεγγίσουν καλύτερα το κείμενο της παράστασης και να γνωρίσουν την τέχνη της υποκριτικής σε συνεργασία με τους δασκάλους, να παίξουν σε μια επαγγελματική σκηνή με θεατές τους συμμαθητές τους, αλλά και τους συντελεστές της παράστασης.

ΕΜΕΙΣ ΘΑ ΕΙΜΑΣΤΕ ΕΚΕΙ…ΕΣΕΙΣ;

Categories: Τα νέα μας | Ετικέτες: , | 1 σχόλιο

Χανς Κρίστιαν Άντερσεν (1805-75)

Δανός συγγραφέας και ποιητής, πασίγνωστος σ’ όλο τον κόσμο για τα παραμύθια του. Γιος ενός παπουτσή και μιας πλύστρας, ο Χανς Κρίστιαν Άντερσεν (Hans Christian Andersen) γεννήθηκε στις 2 Απριλίου του 1805 στην πόλη Οντένσε. Έμεινε ορφανός από πατέρα στα 11 του χρόνια και έκανε διάφορες δουλειές για να τα φέρει βόλτα αυτός και η μητέρα του. Το σχολείο ήταν μια πολυτέλεια για τον μικρό Χανς Κρίστιαν.

Το προσωπικό του καταφύγιο, τις όποιες ελεύθερες ώρες είχε, ήταν ένα μικρό κουκλοθέατρο. Έφτιαχνε με τα ίδια του τα χέρια τις κούκλες, τις έντυνε κι έδινε τις δικές του προσωπικές παραστάσεις, με έργα κυρίως του Σαίξπηρ, τα οποία απομνημόνευε με χαρακτηριστική ευκολία.

Η χάρη του αυτή έφτασε στα αυτιά του βασιλιά της Δανίας Φρειδερίκου του 6ου, ο οποίος ενδιαφέρθηκε προσωπικά για το παράξενο αυτό αγόρι. Τον έστειλε σ’ ένα από τα καλύτερα σχολεία της χώρας, καταβάλλοντας ο ίδιος τα δίδακτρα. Μετά κόπων και βασάνων, ο Χανς Κρίστιαν τελείωσε το Γυμνάσιο σε ηλικία 23 ετών. «Τα χρόνια αυτά ήταν τα πιο πικρά και σκοτεινά της ζωής μου», έγραψε στην αυτοβιογραφία του. Στη συνέχεια γράφεται στο Πανεπιστήμιο της Κοπεγχάγης, χωρίς να ολοκληρώσει τις σπουδές του.

Το 1822 εκδίδει το πρώτο βιβλίο του, που θα περάσει απαρατήρητο. Το 1829 γράφει μια ιστορία φαντασίας με τίτλο «Περίπατος από το κανάλι του Χόλμενς στο ανατολικό σημείο του νησιού Άμαγκερ», που θα σημειώσει μεγάλη επιτυχία. Συνεχίζει να γράφει ποιήματα, θεατρικά έργα, λιμπρέτα για λυρικά έργα, μυθιστορήματα, που γνωρίζουν επιτυχία περισσότερο στη Γερμανία, παρά στην πατρίδα του.

Το 1835 δημοσιεύει τα πρώτα του «Παραμύθια για παιδιά» και μόνο 8 χρόνια αργότερα κερδίζουν την επιδοκιμασία του κόσμου. Θα γράψει συνολικά 168 παραμύθια ως το 1872 με πιο γνωστά,«Τα καινούργια ρούχα του αυτοκράτορα», «Τα κόκκινα Παπούτσια», «Η πριγκίπισσα και το μπιζέλι», «Η βασίλισσα του χιονιού», «Το ασχημόπαπο», «Το μολυβένιο στρατιωτάκι», «Το μικρό έλατο», «Η μικρή γοργόνα», «Το κοριτσάκι με τα σπίρτα» και «Η Τοσοδούλα».

Από τα γνωστότερα παραμύθια του Άντερσεν, «Τα καινούργια ρούχα του αυτοκράτορα».

Ενώ τα έργα του Άντερσεν είναι σχεδόν άγνωστα έξω από τη Δανία και τις γειτονικές της χώρες, τα παραμύθια του είναι από τα πιο πολυμεταφρασμένα έργα σ’ όλη την ιστορία της λογοτεχνίας. Μολονότι βασίζονται σε λαϊκούς θρύλους, τα περισσότερα χαρακτηρίζονται από έναν ηθικό ρεαλισμό, παρά απ’ την ανάγκη εκπλήρωσης μιας επιθυμίας. Οι κακοί δεν είναι δράκοι ή μάγισσες των λαϊκών μυθιστοριών, αλλά εκπρόσωποι ανθρώπινων αδυναμιών, όπως ματαιοδοξίας, σνομπισμού ή εγωιστικής αδιαφορίας. Ορισμένα από τα παραμύθια του αποκαλύπτουν μία αισιόδοξη πίστη στην επικράτηση του καλού και του ωραίου, άλλα

Κάποια από τα παραμύθια του είναι βαθιά απαισιόδοξα και έχουν δυσάρεστο τέλος, όπως «Το κοριτσάκι με τα σπίρτα»

Ο Χανς Κρίστιαν Άντερσεν θα διακριθεί και στην ταξιδιωτική λογοτεχνία. Από το 1833 ως το 1857 πραγματοποιεί 29 ταξίδια σε Ευρώπη, Ασία και Αφρική, γνωρίζεται με μεγάλες προσωπικότητες της εποχής και καταγράφει τις εμπειρίες του σε σειρά ταξιδιωτικών βιβλίων.

Τα βήματά του θα τον φέρουν ως την Ελλάδα τον Μάρτιο του 1841. Στο οδοιπορικό του «Το Παζάρι ενός ποιητή», που κυκλοφορεί στα ελληνικά από τις εκδόσεις «Εστία» με τον τίτλο «Οδοιπορικό στην Ελλάδα» περιγράφει λεπτομερώς τη διαμονή στην Αθήνα.

Παρά τις ανησυχίες και τις φοβίες του, δεν δίστασε να ταξιδέψει και να επισκεφτεί το Θησείο, το Φάληρο, τον Κολωνό και την Ακρόπολη, όπου ανέβαινε κάθε μέρα. Με ειδική άμαξα εξόρμησε στα χωριά των Μεσογείων, αλλά και τις πλαγιές της Πεντέλης.

 

Η προσωπική του ζωή δεν μοιάζει με την εικόνα ενός καλοκάγαθου τζέντλεμαν, που αφιέρωσε τη ζωή του ολοκληρωτικά στη συγγραφή έργων για παιδιά, μα πιο πολύ με την εικόνα ενός φιλόδοξου, τρωτού, ματαιόδοξου, ευαίσθητου και ευφυή άνδρα. Δεν έκανε οικογένεια, αν και πολλές φορές ερωτεύτηκε βαθιά, ιδιαίτερα τη διάσημη σουηδέζα τραγουδίστρια Γιένυ Λιντ.

Την άνοιξη του 1872, ο Άντερσεν έπεσε από το κρεβάτι του και χτύπησε σοβαρά. Δεν ξανάγινε ποτέ τελείως καλά και στις 4 Αυγούστου του 1875 πέθανε, σε ηλικία 70 ετών.

Άλλο ένα από τα πιο γνωστά του παραμύθια είναι «Το ασχημόπαπο».

πηγή: Σαν σήμερα

 

 

Categories: Βιογραφίες | Ετικέτες: , | 2 Σχόλια

Αλεπού και γερανός

Μύθος του Αισώπου –

Το πουλί γερανός σε πίνακα του John Gould (1804-81)

Το πουλί γερανός σε πίνακα του John Gould (1804-81)

Κάποτε η αλεπού κάλεσε τον γερανό για φαγητό. Θέλοντας να τον κοροϊδέψει, σέρβιρε τον χυλό πάνω σε πέτρες. Γι’ αυτήν ήταν εύκολο να φάει με την γλώσσα της. Όχι όμως και για τον γερανό, που το ράμφος του τον δυσκόλευε.

Την επόμενη μέρα, ο γερανός αποφάσισε να ανταποδώσει το γεύμα στην αλεπού. Έτσι την κάλεσε και σέρβιρε το φαγητό μέσα σε στάμνες με λεπτό και μακρύ στόμιο. Αυτός έτρωγε εύκολα χάρη στο μακρύ του ράμφος, μα η αλεπού παιδευότανε να βρει τρόπο για να φάει.

Σχετικά με το δίδαγμα του μύθου, όπως υπάρχει στο αρχαίο κείμενο («Αισώπειοι μύθοι» σε μετάφραση και σχόλια του Θόδωρου Γ. Μαυρόπουλου – Εκδόσεις ΖΗΤΡΟΣ) «…σ’ ένα συμπόσιο οι φιλόσοφοι, χωμένοι σε λεπτά και διαλεκτικά προβλήματα, δυσκολεύουν τους άλλους που δεν μπορούν να τους παρακολουθήσουν και εκείνοι πάλι τους γυρίζουν σε κάποιες ωδές, σε ανόητες διηγήσεις και σε λόγους βάναυσους και χοντρούς· κι έτσι χάνεται ο σκοπός της συμποσιακής συμμετοχής και προσβάλλεται ο Διόνυσος.

Διασκευή για τα παιδιά από την Νατάσα Βιολιτζή υπό τον τίτλο «Η αλεπού και ο πελαργός»

Μια φορά και έναν καιρό, σε ένα όμορφο χωριό ζούσε ένας πελαργός με τη γυναίκα του και τα παιδιά τους. Έξω από το χωριό ζούσε μια πονηρή αλεπού με κοκκινωπή γούνα και φουντωτή ουρά. Μια μέρα, ο πελαργός και η αλεπού έτυχε να συναντηθούν στο δάσος.

– Καλημέρα Κύριε Πελαργέ! Πώς από δω;

…τον ρώτησε η αλεπού.

– Ήρθα εδώ στο δάσος για να μαζέψω τροφή για τα παιδιά μου

…της απάντησε ο πελαργός.

– Ααα.. Μια και ήρθες στη γειτονιά μου, θα έρθεις να σου κάνω το τραπέζι;

Ο πελαργός παραξενεύτηκε με την πρόταση της αλεπούς, αλλά στο τέλος δέχτηκε. Πήγε λοιπόν στο σπίτι της, κάθισε στο τραπέζι και η αλεπού τον σέρβιρε μια ζεστή και αχνιστή σούπα σε ρηχό όμως, πιάτο. Τότε κατάλαβε ο πελαργός, πως η αλεπού ήθελε να γελάσει μαζί του, αφού με το μακρύ του ράμφος ήταν αδύνατο να φάει τη σούπα σε ρηχό πιάτο.

Ζωγραφιάς της φίλης μας Εύης εμπνευσμένη από τον μύθο "Η αλεπού και ο πελαργός"

Ζωγραφιάς της φίλης μας Εύης εμπνευσμένη από τον μύθο «Η αλεπού και ο πελαργός»

Έκανε λοιπόν πως έτρωγε και αφού τελείωσε και η αλεπού, την ευχαρίστησε και της είπε:

– Ήταν πολύ νόστιμη η σούπα. Για να σου ανταποδώσω την φιλοξενία, θέλεις να έρθεις αύριο στο δικό μου σπίτι να φάμε μαζί;

Η αλεπού δέχτηκε την πρόταση του και ο πελαργός ξεκίνησε για το σπίτι του. Σε όλη τη διαδρομή σκεφτόταν ότι η αλεπού τον κορόιδεψε και ότι θα έπρεπε να πάρει το μάθημά της.

Την επόμενη μέρα, ο πελαργός εξήγησε στη γυναίκα του τί του έκανε η αλεπού. Έτσι, της ζήτησε να ετοιμάσει ένα πολύ ωραίο δείπνο και να το σερβίρει σε γυάλες με ψηλό λαιμό. Όταν πλησίαζε η ώρα, η αλεπού, κουνιστή και λυγιστή, κουνώντας την φουντωτή ουρά της με καμάρι, ξεκίνησε για το σπίτι του πελαργού. Χτύπησε την πόρτα και η οικογένεια την υποδέχτηκε με χαμόγελο.

– Τι ωραία που μυρίζει! Μου τρέχουν τα σάλια! σχολίασε η αλεπού.

Κάθισε στο τραπέζι, κι ο πελαργός με τη γυναίκα του έφεραν τις γυάλες. Ο πελαργός έχωσε αμέσως το ράμφος του μέσα στον ψηλό λαιμό της γυάλας και άρχισε να τρώει το φαγητό του με μεγάλη όρεξη. Η αλεπού προσπάθησε να χώσει τη μουσούδα της, αλλά άδικος κόπος. Ούτε μια μπουκιά δεν κατάφερε να φάει.

Αφού τελείωσε το φαγητό του ο πελαργός, σηκώθηκαν από το τραπέζι και η αλεπού προχώρησε μουτρωμένη και νηστική, αλλά χωρίς να πει λέξη. Καληνύχτισε την οικογένεια και έφυγε για το σπίτι της. Στο δρόμο σκεφτόταν συνεχώς, πως αν μαθευόταν το πάθημά της, τα άλλα ζώα δε θα την είχαν πια σε υπόληψη. Και τότε κατάλαβε η αλεπού ότι το έξυπνο πουλί από τη μύτη πιάνεται.

Categories: Ελληνικά παραμύθια, Μύθοι | Ετικέτες: ,,, | 1 σχόλιο

Αίσωπος (7ος αιώνας π.Χ.)

Ο Αίσωπος ήταν αρχαίος έλληνας μυθοποιός, αν και από πολλούς αμφισβητείται η ύπαρξή του. Θεωρείται ιδρυτής του λογοτεχνικού είδους που σήμερα ονομάζεται παραβολή ή αλληγορία. Για τη ζωή του δεν υπάρχουν ακριβείς και συγκεκριμένες πληροφορίες. Ο Αίσωπος γεννήθηκε κατά πάσα πιθανότητα, από οικογένεια δούλων το 625 π.Χ., στο Αμόριο της Φρυγίας, ενώ σύμφωνα μ’ άλλους γεννήθηκε στη Σάμο ή τη Θράκη, τις Σάρδεις ή την Αίγυπτο. Όπως γίνεται και με τον Όμηρο πολλές πόλεις και χώρες ερίζουνε θέλοντάς τον δικό τους. Ήτανε παθιασμένος ταξιδευτής. Μεταγενέστερες μαρτυρίες τον αναφέρουν να παίρνει μέρος στο συμπόσιο των 7 Σοφών και να ελέγχει με την ευφυολογία και τη σοφία του τους λόγους των. Επίσης τον φέρουνε στις Σάρδεις στην Αυλή του βασιλιά Κροίσου του οποίου ήταν ευνοούμενος και σύμβουλος. Είναι ο διασημότερος από τους αρχαίους μυθοποιούς, αναμφισβήτητος πατέρας του αρχαίου μύθου. Τη βιογραφία του συνέγραψε τον 14ο μ.Χ. αιώνα ο μοναχός Μάξιμος Πλανούδης και περιέχονται σ’ αυτή ένα σωρό ανέκδοτα γα τη ζωή και την εν γένει δράση του. Θεωρείται επίσης σαν ο κορυφαίος της λεγόμενης διδακτικής μυθολογίας.

Σύμφωνα λοιπόν με μιαν εκδοχή, στάλθηκε από τον Κροίσο με προσφορές δώρων στο ναό του Απόλλωνα στους Δελφούς, όπου βλέποντας τις απάτες των εκεί ιερέων και την απληστία τους, τους κατηγόρησε με σαρκαστικό τρόπο. Εκείνοι τότε, αποφάσισαν να τον θανατώσουν με δόλο. Πήρανε λοιπόν από το ιερό του ναού «φιάλην χρυσήν» και την έκρυψαν μες στις αποσκευές του. Ύστερα τον κατηγόρησαν για κλέφτη κι ιερόσυλο. Έτσι με τη σκηνοθετημένη κατηγορία τον καταδίκασαν σε θάνατο και τον σκοτώσαν ρίχνοντας τον στον γκρεμό από τη κορφή του Παρνασσού, Υάμπεια. Αμέσως μετά τον θάνατό του έπεσε πείνα και δυστυχία στον τόπο.

Επιλογή μύθων του σε πεζό λόγο εξέδωσε ο Δημήτριος ο Φαληρέας στα τέλη του 4ου αιώνα π.Χ. Η συλλογή αυτή δε σώζεται και μόνo ποιητικές επεξεργασίες του Βαβρίου (ελληνικά), του Φαίδρου (λατινικά) κι άλλων, διασώσανε το υλικό της επιτομής εκείνης. Όλες οι σωζόμενες σήμερα συλλογές είναι πολύ μεταγενέστερες και προέρχονται από τον 1ο ή 2ο αιώνα κι έπειτα. Οι μύθοι του έχουνε συγκεντρωθεί σε «Συλλογή Αισώπειων Μύθων» και πρωταγωνιστές σ’ αυτούς είναι, κατά το πλείστον, ζώα όπως αλεπού, λύκος, λιοντάρι, ελάφι κ.ά. Κυρίως είναι διάλογοι μεταξύ ζώων που μιλούν κι ενεργούν σαν άνθρωποι, ενώ υπάρχουν και μερικοί με ανθρώπους ή θεούς. Είναι δε αυτοί μικρά οικιακά αφηγήματα, διατυπωμένα με μεγάλη συντομία. Ο χαρακτήρας τους είναι ηθικοδιδακτικός, συμβολικός κι αλληγορικός. Οι Μύθοι του έχουν ιδιαίτερη χάρη, θαυμαστή απλότητα κι άφταστη διδακτικότητα! Είναι παρμένοι από τη καθημερινή ζωή και τη φύση. Είχε τη μοναδική ικανότητα να δίνει στα ζώα ανθρώπινες ιδιότητες, ψυχή και λαλιά, σε τέτοιο βαθμό που να θεωρείς ότι αυτή ήταν κάποτε η πραγματικότητα και όλα αυτά που διηγείται έχουν συμβεί. Βασικό χαρακτηριστικό των διηγήσεών του ήταν το επιμύθιο το οποίο ήταν εύληπτο για τα παιδιά και το λαό.

Λέγεται πως χρησιμοποίησε μύθους του και με σκοπό να υποστηρίξει την αθωότητά του στο δικαστήριο. Μέσα τους διακρίνεται το ευρύ παρατηρητικό του πνεύμα κι η ικανότητά του να διδάσκει με μικρές απλές ιστορίες, που πάντα έχουνε στο τέλος κάποιο ηθικό δίδαγμα. Συνήθιζε με τη παρατηρητικότητα και τη βαθειά σοφία του να πλάθει τέτοιες ιστορίες και να τις λέει γύρω του. Με τον καιρό απέκτησε μεγάλη φήμη κι όλοι τρέχανε κοντά του ν’ ακούσουνε κάποιο μύθο του σχετικά με κάποιο πρόβλημα τους. Σιγά-σιγά οι μύθοι του άρχισαν να μεταδίδονται από στόμα σε στόμα μεταξύ των ανθρώπων μέχρι την ελληνιστική εποχή οπότε συγκεντρώθηκαν και παρουσιάστηκαν σαν ένα βιβλίο, αιώνες αργότερα.

Σύμφωνα με τον Πλούταρχο, ο Αίσωπος ήτανε ταπεινής καταγωγής και πραγματικό τέρας ασχήμιας: μαυριδερός, καμπούρης, τραυλός, κοντόλαιμος, στραβοπόδης με μύτη πλακουτσωτή και κεφάλι τριγωνικό, αλλά παράλληλα ήταν ευφυέστατος. Παρ’ ότι όσο ζούσε ήτανε δούλος, οι Αθηναίοι του στήσαν αργότερα ανδριάντα για να δείξουν έτσι ότι κάθε άνθρωπος αξίας, πρέπει ανεξάρτητα από τη καταγωγή του να τιμάται. Σύμφωνα με τον Ηρόδοτο, ήτανε πολύ γνωστός «λογοποιός». Εκτός από τους μύθους γνώριζε και διηγούνταν πολλά αστεία κι ανέκδοτα. Άλλοι υποστηρίζουν ότι δε δημιούργησε μύθους αλλά τους συγκέντρωσε, τους συμπλήρωσε και τους τελειοποίησε. Αυτοί προέρχονταν είτε από τους αρχαιότερους Έλληνες είτε από άλλους λαούς, όπως οι Φρύγες. Δεν αποκλείεται βέβαια να επινόησε κι ο ίδιος μερικούς απ’ αυτούς. Πάντως, τους χρησιμοποίησε πολύ στη ζωή του, με τόση δεξιότητα κι επιτυχία, ώστε να συνδεθεί τελικά το όνομά του μ’ αυτούς.

Σε μιαν άλλη εκδοχή, δούλευε σε κάποιον κτηματία σαν δούλος βοσκός. Μια μέρα που είδε τον επιστάτη να χτυπά άδικα έναν άλλο δούλο, έτρεξε να τονε βοηθήσει κι έτσι ο επιστάτης για να τον εκδικηθεί τον κατηγόρησε στον κτηματία, ο οποίος με την σειρά του τον πήγε στην αγορά της Εφέσσου να τον πουλήσει. Εκεί, τον αγόρασε ο σοφός Ξάνθος από τη Σάμο, που εκτίμησε το έξυπνο βλέμμα του και τον πήρε μαζί του σα δούλο. Μαζί του άρχισε να ταξιδεύει και να γνωρίζει τον κόσμο. Στη συνέχεια ο Ξάνθος τον πούλησε στον επίσης Σάμιο σοφό Ιάδμονα. Αυτός εκτιμώντας τα πνευματικά χαρίσματά του και κυρίως την σοφία και την ευφυία του, τον απελευθέρωσε.

Κάποτε έφτασε και στη περιοχή των Δελφών κι επισκέφθηκε το περίφημο Μαντείο. Ο Αίσωπος ειρωνεύτηκε τους ιερείς ότι μαντεύουν για να πλουτίζουν, και τους κατοίκους, ότι αντί να καλλιεργούν τα κτήματά τους και να φροντίζουν τα ζώα τους ζούσαν από τ’ αφιερώματα των προσκυνητών. Αυτό του το θράσος εξόργισε τους ιερείς του Μαντείου οι οποίοι τον παγιδέψαν, βάζοντας ένα χρυσό ποτήρι στις αποσκευές του και κατόπιν τον κατηγορήσανε για κλέφτη κι ιερόσυλο. Έτσι τον δίκασαν άδικα και τον καταδικάσανε σε θάνατο, ρίχνοντας τον από τις κορυφές των Φαιδρυάδων, κάποια απόκρημνα βράχια, στον Παρνασσό.

Σύμφωνα με τη παράδοση, ο Απόλλωνας τιμώρησε την αδικία τους στέλνοντας στους κατοίκους των Δελφών μεγάλη πείνα και λιμό, που θέρισε πολλούς κατοίκους. Αυτοί τότε για να εξιλεωθούν, έστησαν μια μαρμάρινη στήλη προς τιμήν του Αισώπου. Όπως και να ‘χει, επειδή υποστήριζε μια ζωή την αλήθεια, ήτανε φυσικό να δολοφονηθεί. Αξίζει να σημειωθεί τέλος, ότι δεν έγραψε μήτε μια λέξη, αλλά όλους τους μύθους τους έλεγε προφορικά.

Πρώτη φορά εκτυπωθήκαν στο Μιλάνο το 1479 μ.Χ. ακολούθησε αυτή του Παρισιού το 1547 κι από τότε έχουν κυκλοφορήσει σε πάρα πολλές γλώσσες. Ο Κοραής τους τύπωσε το 1810 στο Παρίσι κι ακολούθησε κριτική έκδοση (1852) στη Λειψία από τον Χαλμ. Έκτοτε πολλές εκδόσεις παρουσιαστήκαν κι οι Μύθοι πιστεύεται πως έχουνε διαβαστεί παγκοσμίως σχεδόν όσο κι η Βίβλος.  Η απόδοση τους στη νέα ελληνική γλώσσα έγινε από τους Ανδρόνικο Νούκιο και Γεώργιο Αιτωλό, που ζήσανε τον 16ο αιώνα.

Οι Αισώπειοι Μύθοι ήτανε γραμμένοι σε πεζό λόγο. Ως γνωστό μέχρι τότε, μόνο ο έμμετρος λόγος, η ποίηση, εθεωρείτο μοναδικό εκφραστικό είδος για τους συγγραφείς. Συνεπώς μπορεί να θεωρηθεί κι ως πρωτοπόρος στο είδος του. Ιδεολογία των είναι η αποδοκιμασία του κακού στις πιο αντιπροσωπευτικές μορφές του: της βίας, της απάτης, της αυθαιρεσίας, της προδοσίας, της ματαιοδοξίας, της αλαζονείας, της ψευδολογίας, της πλεονεξίας, της πονηριάς. Η αποδοκιμασία επιχειρείται άλλοτε με αναφορά στη Θεία Δίκη, άλλοτε με πειστικές υποδείξεις, πιο συχνά όμως με τη διαπίστωση του παραλογισμού του κακού, με τη γελοιοποίηση του, καθώς και με τη φιλοσοφική ενατένιση της ζωής.

 

πηγή: el.wikipedia.org

Categories: Βιογραφίες | Ετικέτες: | 4 Σχόλια

Το παιδί που έκλεβε και η μητέρα του

Κάποτε ένα μικρό παιδί έκλεψε στο σχολείο την πλάκα ενός άλλου παιδιού και το μεσημέρι όταν γύρισε στο σπίτι του, την έδειξε στη μητέρα του.

– Πού τη βρήκες;

..το ρώτησε εκείνη.

– Στο σχολείο μου.

…αποκρίθηκε το παιδί.

– Σε ποιο μέρος του σχολείου σου;

– Την είχε αφήσει ένα άλλο παιδί και εγώ του την πήρα χωρίς να το καταλάβει.

– Μπράβο! Φαίνεσαι έξυπνος.

…είπε η μητέρα του ενθουσιασμένη, γιατί πίστευε πως ήταν εξυπνάδα που το παιδί της πήρε την ξένη πλάκα χωρίς να το καταλάβει ο συμμαθητής του.

Ύστερα από λίγο καιρό πήγε στο σπίτι του ένα παιδικό πανωφόρι.

– Πού το βρήκες;

…ρώτησε και πάλι η μητέρα.

– Στο σχολείο

…απάντησε το παιδί.

– Σε κατάλαβαν που το πήρες;

– Όχι. Το έκρυψα κάτω από το δικό μου και έκανα κι εγώ πως ψάχνω να το βρω μαζί με τα άλλα παιδιά.

Η μητέρα ευχαριστήθηκε πολύ που το παιδί της σκέφτηκε μια τέτοια πανουργία. Να κλέψει δηλαδή το πανωφόρι, να το φορέσει κάτω από το δικό του και να κάνει τάχα πως το ψάχνει μαζί με τα άλλα τα παιδιά όταν το γύρευαν.

«Το παιδί μου εμένα είναι πολύ έξυπνο και θα προκόψει στη ζωή!», έλεγε μέσα της.

Κι ήταν ενθουσιασμένη που είχε ένα τόσο έξυπνο παιδί και ο ενθουσιασμός της, όσο περνούσε ο καιρός μεγάλωνε πιο πολύ, γιατί ο γιος της κουβαλούσε στο σπίτι όλο και περισσότερα κλεμμένα πράγματα.

Το παιδί μεγάλωσε, έγινε άντρας κι έγινε ο πιο επιτήδειος κλέφτης της περιοχής.

Κάποτε όμως τον έπιασαν την ώρα που λήστευε ένα σπίτι. Τον δίκασαν και τον καταδίκασαν σε θάνατο.

Την ώρα που τον έσερναν δεμένο για να τον πάνε στον τόπο, όπου ο δήμιος θα του έκοβε το κεφάλι, η μητέρα του έτρεχε πίσω από τη συνοδεία κι έκλαιγε, χτυπώντας το στήθος της με απελπισία.

– Γιε μου πού σε πάνε; Γιε μου! Πού σε πάνε;

…φώναζε απελπισμένα.

Τότε ο γιος σταμάτησε και παρακάλεσε τους φρουρούς να τον αφήσουν να πει κάτι κρυφά στη μητέρα του. Εκείνοι το δέχτηκαν και τότε ο γιος έσκυψε να πει κάτι στο αφτί της μητέρας του. Αλλά αντί για λόγια, τη δάγκωσε με δύναμη  και της τραυμάτισε το αφτί.

– Δεν ντρέπεσαι, καταραμένο παιδί!  Δεν σου φτάνουν τόσα εγκλήματα που έκανες, μόνο φέρεσαι έτσι και στη μητέρα που σε γέννησε;

…φώναξε εκείνη, ουρλιάζοντας από τους πόνους. Κι ο γιός, της αποκρίθηκε…

– Εσύ φταις για το κατάντημά μου. Αν με μάλωνες όταν έκλεψα για πρώτη φορά εκείνη την πλάκα και σου την έφερα, σήμερα δεν θα με πήγαιναν να μου κόψουν το κεφάλι.

Categories: Ελληνικά παραμύθια, Μύθοι | Ετικέτες: ,,,, | Σχολιάστε

Blog στο WordPress.com.