Η Ομάδα Μελέτης, Διατήρησης και Διάδοσης του Λαϊκού Παραμυθιού και Παιχνιδιού «Οι Παραμυθάδες», αφηγούνται στους μικρούς φίλους παραμύθια των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς. Τα παιδιά στην συνέχεια ζωγραφίζουν με θέμα τα παραμύθια αυτά ή δημιουργούν χριστουγεννιάτικες κατασκευές. Ραντεβού την Παρασκευή 12 Δεκεμβρίου, στο σπιτάκι του Αϊ Βασίλη που έχει στηθεί στην κεντρική πλατεία Καβάλας.
Author Archives: Χρήστος Τσίρκας
Προσεχώς: Χριστούγεννα γεμάτα παραμύθια.
Οι καλικάντζαροι
Κάτι σαν παραμύθι…
Εκεί που τελειώνει η αλήθεια κι αρχίζει το παραμύθι κι η φαντασία, συναντάμε τους καλικάντζαρους! Υπάρχουν ή δεν υπάρχουν; Αλήθεια ή ψέματα; Ίσως και να μας είναι αδιάφορο. Στην παράδοσή μας, τους συναντάμε με διάφορα ονόματα, όπως: καλκατζάνια, σκαλαπούνταροι, κωλοβελόνηδες, σκαλικαντζέρια, λυκοκάντζαροι, καλιτσάντεροι, καλκάνια, παγανά, καρκαντζέλια, καρκάτζια, σκαλίμπια, σκαντζάρια, τζόγιες, κ.α.
Η όψη τους, δεν είναι η καλύτερη μιας και είναι γεμάτοι κουσούρια. Στραβοκάνηδες, μονόφθαλμοι, κουτσοί, με μυτερά αφτιά ή μύτες, με ένα πόδι, με στραβά πόδια ή στραβά χέρια, με γαμψά και μυτερά νύχια. Άλλοι είναι ψηλοί και αδύνατοι κι άλλοι πολύ κοντοί. Ακόμα και στην ομιλία τους το πρόβλημα είναι έντονο αφού τσιβδίζουν, αδυνατούν να πουν καθαρά το ρο, ή το λάμδα ή το σίγμα, κι όταν μιλάνε οι τσιριχτές φωνές τους σου «τρυπούν» τα αφτιά.
Τα ρούχα τους, είναι άθλια κι αυτά. Φθαρμένα, ξεσκισμένα, κουρελιασμένα, κοντύτερα ή μακρύτερα από το μπόι τους. Κι όταν πεινάσουν, τρώνε ότι αηδιαστικό βρούνε μπροστά τους. Για παράδειγμα, βατράχια, φίδια, σκουλίκια και άλλα αηδιαστικά ζωύφια.
Όλο το χρόνο ζούνε κάτω από τη γη, στα έγκατά της. Εκεί βρίσκεται το δέντρο που στηρίζει τη γη με τον απάνω κόσμο κι αυτά τα σιχαμερά πλάσματα, όλο το χρόνο προσπαθούν με πριόνια, τσεκούρια, με νύχια και με δόντια, να το κόψουνε. Μα λίγο πριν το καταφέρουν, τη στιγμή δηλαδή που λίγο κομμάτι του κορμού έχει μείνει στο δέντρο, έρχεται η παραμονή των Χριστουγέννων. Αυτή την ημέρα είναι που τα δαιμόνια αυτά ανεβαίνουν στον κόσμο μας. Μαζεύνται έξω από τις πόλεις και τα χωριά κι όταν η μέρα συναντήσει τη νύχτα, ξεχύνονται στους δρόμους και τα σπίτια κάνοντας τις ζαβολιές και τις αταξίες τους. Μπουκάρουν στους φούρνους και αδειάζουν τα σακιά με το αλεύρι. Στα ζαχαροπλαστεία χώνουν τα χέρια τους στα σιρόπια και τα γλυκά. Κυνηγάνε τον κόσμο στους δρόμους κι όποιον πιάσουν, τον βάζουν με το ζόρι να χορέψει. Τέτοια και άλλα πολλά κάνουν και για δώδεκα μέρες μας παιδεύουν για τα καλά. Τις ζημιές τους, τις κάνουν το βράδυ μιας και το φως της ημέρας είναι εχθρός τους. Ακόμα μεγαλύτερος εχθρός όμως για αυτά, είναι ο αγιασμός. Έτσι, όταν την ημέρα των Φώτων, ο παπάς αγιάζει τα νερά, τρομαγμένα και με την ουρά στα σκέλια, παίρνουν γρήγορα-γρήγορα το δρόμο της επιστροφής για τον κάτω κόσμο φωνάζοντας:
Φεύγετε να φεύγουμε κι έφτασ’ ο τουρλόπαπας
με την αγιαστούρα του και με την βρεχτούρα του.
Μα όταν φτάνουν κάτω, μια δυσάρεστη έκπληξη τους περιμένει. Το δέντρο της ζωής έχει θρέψει για τα καλά κι άντε πάλι αρχίζουν την ίδια δουλειά, με πριόνια και τσεκούρια, με νύχια και με δόντια, να προσπαθούν να κόψουν το δέντρο της ζωής…
Μολυβοπεριπέτειες – Της Βασιλικής Ηλιάδου
Το παρακάτω παραμύθι, το έγραψε η δεκάχρονη Βασιλική Ηλιάδου και μας το έστειλε για να το φιλοξενήσουμε στην ηλεκτρονική βιβλιοθήκη μας. Εμείς, χατήρι δεν χαλάμε και ειδικά στα παιδιά. Επειδή όμως μας ήρθε ως εικόνες, σας το παρουσιάζουμε στην ανάλογη μορφή. Για να το διαβάσετε σελίδα-σελίδα, δεν έχετε παρά να πατήσετε το κουμπί της παύσης/αναπαραγωγής στην εικόνα.
Οι Παραμυθάδες σε εκδήλωση του νηπιαγωγείου Μεσορόπης
Σε εκδήλωση του νηπιαγωγείου Μεσορόπης παραβρεθήκαμε οι Παραμυθάδες χθες, Παρασκευή 17 Οκτωβρίου 2014, το απόγευμα. Η εκδήλωση ήταν ενταγμένη σε εκπαιδευτικό πρόγραμμα σχετικό με την ανακύκλωση και την ανταλλαγή. Τα παιδιά του νηπιαγωγείου είχαν δημιουργήσει κατασκευές από ανακυκλώσιμα υλικά τα οποία τα διέθεταν στους αγαπημένους και τους φίλους τους.
Η παρουσία μας ολοκληρώθηκε με την αφήγηση πέντε παραμυθιών και συγκεκριμένα: Ο γάμος της ποντικούλας (στην παραπομπή εμφανίζεται παραλλαγή του παραμυθιού), Ήλιος και Φεγγάρι, Τα σιδερένια παπούτσια, Ο βασιλιάς οι τρεις κόρες και το αλάτι και τέλος το Ο Ναστραντίν Χότζας σώζει το φεγγάρι.
Συμμετείχαν οι Παραμυθάδες: Εύη Καπατζιά, Τάσος Καπατζιάς, Μέλη Μίχα, Θεοδώρα Μπαγδάτογλου, Χρήστος Τσίρκας και Μαρία Χαριζάνη.
Με γουρουνάκια και κακό λύκο στο 1ο Ειδικό Δημοτικό Σχολείο και Νηπιαγωγείο
Στους Παραμυθάδες έχουμε ένα μυστικό που τώρα θα το μοιραστούμε μαζί σας. Έχουμε ένα γούρι που μας βοηθάει να πάει καλά η σεζόν που έρχεται κι αυτό το γούρι είναι το Ειδικό Δημοτικό Σχολείο και Νηπιαγωγείο Καβάλας. Έτσι και σήμερα, επισκεφτήκαμε το αγαπημένο μας σχολείο σαν πρώτη εκδήλωση της χειμερινής περιόδου που ακολουθεί.
Λίγο μετά τις δέκα και μισή περάσαμε την αυλόπορτα του σχολείου και πολύ γρήγορα καθίσαμε στο γρασίδι της αυλής, μαθητές, δάσκαλοι και παραμυθάδες. Αφηγηθήκαμε το παραμύθι «τα τρία γουρουνάκια» και στην συνέχεια ζητήσαμε από τα παιδιά να σηκώνονται και να μας παρουσιάζουν το παραμύθι δραματοποιημένο με την χρήση μασκών. Αφού συμμετείχαν τα περισσότερα παιδιά, -άλλα ως γουρουνάκια κι άλλα ως λύκοι- στη συνέχεια καθίσαμε για να ζωγραφίσουν και να κατασκευάσουν τα παιδιά την δικής τους μάσκα. Έτσι, πάνω σε προσχέδια που τους είχαμε ετοιμάσει, το κάθε παιδί έδωσε τα δικά του χρώματα στα ζώα του παραμυθιού, χρησιμοποιώντας ξυλομπογιές, μαρκαδόρους, ακόμα και τέμπερες.
Παράλληλα σχεδόν με το εργαστήρι της μάσκας, προσφέραμε στα παιδιά μπαλόνια σε σχήμα σπαθιού και καμηλοπάρδαλης. Τέλος φεύγοντας, προσφέραμε στο σχολείο παιχνίδια που είχαμε συλλέξει από προηγούμενη δράση μας, την οποία είχαν στηρίξει αρκετοί συμπολίτες μας. Για άλλη μια φορά, ευχαριστούμε μέσα από την καρδιά μας τη διευθύντρια, τους δασκάλους και τους γονείς του σχολείου, μα περισσότερο τα παιδιά για την αγάπη που μας δείχνουν.
Στην εκδήλωση πήραν μέρος οι Παραμυθάδες: Όλγα Κακουλίδη, Τάσος Καπατζιάς, Μέλη Μίχα, Θεοδώρα Μπαγδάτογλου, Μαρία Παπακωνσταντίνου, Χρήστος Τσίρκας, Αρετή Τσιφλίδου, Απόστολος Τσομπανόπουλος, Μαρία Χαριζάνη κι ο μικρός Θοδωρής Πετρόπουλος.
Εμπλουτισμένο το ξεκίνημα για τους «Παραμυθάδες»
Η Λυδία Ελιόγλου στο φύλλο της εφημερίδας «Εβδόμη» της Πέμπτης 09 Οκτωβρίου γράφει:
Προσεχώς: Έναρξη Εργαστηρίου Εκμάθησης Κρουστών Οργάνων
Από την 1η Οκτωβρίου (ημέρα Τετάρτη) ξεκινάμε στην ομάδα των Παραμυθάδων το εργαστήρι εκμάθησης κρουστών οργάνων (bendir και daff) κάτι που το είχαμε προγραμματίσει από πέρυσι. Όσα μέλη ενδιαφέρονται να συμμετέχουν, ας αποστείλουν μήνυμα στο info@paramythades.org ή ας επικοινωνήσουν με το τηλέφωνο 6946 816535 (Χρήστος), αναφέροντας επίσης και το όργανο που επιθυμούν…
Οι Παραμυθάδες στο «Φτου και παίζει».
Αφήγηση του παραμυθιού «Ο Πελοπίδας και η Ντάλια» από τους Παραμυθάδες κατά την έναρξη του φεστιβάλ στο Φρούριο της Καβάλας.
Από τις 23 έως τις 27 Ιουλίου, πραγματοποιήθηκε στην Καβάλα ένα διαφορετικό φεστιβάλ, υπό τον τίτλο «Φτου και παίζει» με θέμα τα παραδοσιακά παιχνίδια και αθλήματα. Οι Παραμυθάδες, δεν θα μπορούσαμε να λείπουμε από μια τέτοια διοργάνωση και δώσαμε το παρών μας και τις πέντε μέρες, παίζοντας κυρίως παιχνίδια της γειτονιάς.
Για τις ανάγκες του φεστιβάλ, το μέλος των Παραμυθάδων Χρήστος Τσίρκας έγραψε μια μικρή ιστορία για τους δύο ήρωες-μασκότ της διοργάνωσης, τον Πελοπίδα Πυγολαμπίδα και την Ντάλια Βεντάλια. Το παραμύθι «Πελοπίδας και Ντάλια», αποτελούσε την εναρκτήρια δράση σε καθημερινή βάση και η αφήγησή του γινότανε από μέλη της ομάδας των Παραμυθάδων.
Ημέρα πρώτη στο Φρούριο της Καβάλας
Η έναρξη του φεστιβάλ έγινε στο Φρούριο της Καβάλας. Παρέλαση και παρουσίαση των αποστολών. Παρουσίαση του πρώτου παιχνιδιού που έρχεται από την Πολωνία και λέγεται «Ζόσκα». Σε ανεξάρτητο χώρο, οι Παραμυθάδες παίζαμε παιχνίδια της γειτονιάς, όπως για παράδειγμα, μηλάκια, αγαλματάκια, κλπ. ενώ και άλλες δράσεις συνέθεταν το παζλ της διοργάνωσης.
Ημέρα δεύτερη στο πάρκο της πλατείας Κάνιγγος
Την δεύτερη μέρα, η γιορτή του παιχνιδιού μεταφέρθηκε στο Σούγελο και συγκεκριμένα στο παρκάκι της πλατείας Κάνιγγος. Τιμώμενη χώρα ήταν η Σουδία με το παιχνίδι «Ράουντερς» ενώ οι Παραμυθάδες και πάλι βρεθήκαμε εκεί τόσο με το παραμύθι μας, όσο και με τα παιχνίδια της γειτονιάς.
Ημέρα τρίτη στο πάρκο του Αγίου Λουκά
Η γιορτή του παιχνιδιού, μεταφέρθηκε την τρίτη μέρα στο πάρκο του Αγίου Λουκά απέναντι από την Μεραρχία. Τιμώμενη χώρα ήταν η Βουλγαρία με το παιχνίδι «ντα μπι – ντα μπι». Εκεί, οι Παραμυθάδες, εκτός των άλλων δραστηριοτήτων, είχαμε και την ευθύνη για το εργαστήρι της σβούρας. Το παραδοσιακό αυτό παιχνίδι, πήρε τα χρώματα που θέλησε να του δώσει το κάθε παιδί, ενώ στην συνέχεια είχε την ευκαιρία να δει πως παίζεται από τον φίλο μας Κρέων.
Ημέρα τέταρτη στο γήπεδο της Καλαμίτσας
Προτελευταία μέρα της γιορτής, κι οι δράσεις μεταφέρονται στον προαύλιο χώρο του κλειστού γυμναστηρίου της Καλαμίτσας. Τιμώμενη χώρα η Γερμανία με το παιχνίδι «Κόρμπαλ». Οι δράσεις των Παραμυθάδων και πάλι αφορούσαν το παραμύθι και τα παιχνίδια της γειτονιάς.
Παίζουμε μηλάκια στην Καλαμίτσα
Αφηγούμαστε το παραμύθι «Πελοπίδας και Ντάλια»
Ημέρα πέμπτη στο πάρκο Φαλήρου
Τελευταία μέρα της γιορτής και τα βλέμματα όλων ήταν στραμμένα στο πάρκο Φαλήρου. Τιμώμενη χώρα η Ελλάδα με το παιχνίδι «κικιρίκια» ή αλλιώς «τζαμί». Οι Παραμυθάδες και πάλι στην ίδια γραμμή κι η γορτή έκλεισε με τις καλύτερες των εντυπώσεων.
Οι Παραμυθάδες παίζουμε κικιρίκια
Οι Παραμυθάδες παίζουμε κικιρίκια
Europe is our playground
Η αφίσα της διοργάνωσης
Η διοργάνωση αυτή, αφορά το ευρωπαϊκό πρόγραμμα Europe is our playground και πιο συγκεκριμένα:
Στο πλαίσιο της πρόσκλησης EAC/S03/13 – Προπαρασκευαστική δράση: «Ευρωπαϊκή Σύμπραξη στον Αθλητισμό», η Δημοτική Κοινωφελής Επιχείρηση Καβάλας υπέβαλε πρόταση στο Θεματικό Πεδίο 3 «Προώθηση των παραδοσιακών ευρωπαϊκών αθλημάτων και παιχνιδιών» με τίτλο «EUROPE IS OUR PLAYGROUND». Στην εν λόγω πρόσκληση υποβλήθηκαν 135 προτάσεις από φορείς της Ευρώπης, επιλέχθηκαν 4 και ανάμεσα σε αυτές μόνο μία από την Ελλάδα, αυτή του Δήμου Καβάλας.
Στόχος της συγκεκριμένης πρότασης είναι η ανάδειξη και αναβίωση παραδοσιακών αθλημάτων και παιχνιδιών, η μεταλαμπάδευση της γνώσης μέσα από τον αθλητισμό και την ψυχαγωγία στις επόμενες γενιές, η προστασία της άυλης κληρονομιάς και η δημιουργία δεσμών φιλίας μέσα από την ευγενή άμιλλα που προσφέρει ο αθλητισμός και το παιχνίδι. Επικεφαλής του έργου είναι η Δημοτική Κοινωφελής Επιχείρηση Δ. Καβάλας «ΔΗΜΩΦΕΛΕΙΑ» και το εταιρικό σχήμα αποτελείται από:
- Δήμο Βαρσοβίας – Πολωνία (Εταίρος)
- Δήμο Στρόμσταντ – Σουηδία (Εταίρος)
- Φίλοι του Μουσείου – Ρουσέ – Βουλγαρία (Εταίρος)
- Δήμο Βάρνας – Βουλγαρία (Εταίρος)
- Δήμο Μπάνσκο –Βουλγαρία (Εταίρος)
- Δήμο Νυρεμβέργης – Γερμανία (Εταίρος)
- Ελληνικό Ίδρυμα Πολιτισμού – Παράρτημα Βερολίνου – Γερμανία (Εταίρος)
Οι δράσεις που πρόκειται να διοργανωθούν είναι οι εξής:
- Έρευνα και καταγραφή προφορικών μαρτυριών σχετικά με τα παραδοσιακά παιχνίδια – αθλήματα των 5 χωρών – εταίρων,
- διεθνές συνέδριο,
- κατασκευή ιστοχώρου,
- δημιουργία διαδικτυακού εκπαιδευτικού παιχνιδιού,
- διαγωνισμοί ζωγραφικής, φωτογραφίας και γραπτών εκθέσεων, όπου θα συμμετάσχουν παιδιά όλων των ηλικιών,
- δράσεις δημοσιότητας και μάρκετινγκ,
- έκδοση ειδικού άλμπουμ με υλικό από τις δράσεις (φωτογραφίες, ζωγραφιές, εκθέσεις, κλπ),
- εκδηλώσεις επίδειξης παραδοσιακών ή αρχαίων αθλημάτων και παιχνιδιών από πέντε διαφορετικές χώρες της Ε.Ε. (Φεστιβάλ Πολιτισμού-Αθλητισμού).
Και του χρόνου
Ήταν μια καταπληκτική διοργάνωση που έφερε κόσμο στις πέντε γειτονιές της Καβάλας. Γέμισαν με παιδιά και ενήλικες, χαρούμενες φωνές και νέες εικόνες που θα μας συντροφεύουν για χρόνια. Ελπίζουμε να δούμε την επανάλληψη αυτής της γιορτής και του χρόνου, με περισσότερα παιχνίδια και παιδιά από άλλες χώρες.
Οι φωτογραφίες που συνοδεύουν το άρθρο μας είναι από τους φωτογράφους της διοργάνωσης Ευριπίδη, Αναστασία, αλλά και τον δικό μας Απόστολο Τσομπανόπουλο.
Οι Παραμυθάδες στην 16η έκθεση βιβλίου Καβάλας
Οι Παραμυθάδες στην έκθεση βιβλίου Καβάλας
Για άλλη μια χρονιά στηρίζουμε και υποστηρίζουμε τον σύλλογο βιβλιοπωλών Καβάλας και συμμετέχουμε στην έκθεση βιβλίου που πραγματοποιείται στην παραλία της Καβάλας στο ύψος του ΚΤΕΛ. Η ιδέα της παρουσίας μας στην έκθεση είναι να μεταδώσουμε στα παιδιά την αγάπη για την ανάγνωση και τα παραμύθια. Έτσι, επιλέγουμε παραμύθια από τις εκδόσεις που συμμετέχουν στην έκθεση και τα αφηγούμαστε στα παιδιά που παραβρίσκονται εκεί. Η πρώτη μας εμφάνιση ήταν στην έναρξη της έκθεσης, δηλαδή στις 21 Ιουλίου ενώ η δεύτερη, δέκα μέρες μετά, σηλαδή στις 31 Ιουλίου. Εκκρεμεί μια εμφάνισή μας που είναι την τελευταία μέρα της έκθεσης, δηλαδή στις 10 Αυγούστου.
Οι Παραμυθάδες στην έκθεση βιβλίου Καβάλας
Κικιρίκια ή κεραμιδάκια ή τζαμί
Το παιχνίδι αυτό απαιτεί τουλάχιστον οχτώ παιδιά χωρισμένα σε δυο ομάδες. Από υλικά θα χρειαστούν εφτά κομάτια από κεραμίδια στο μέγεθος μιας παλάμης ενός ενήλικα άντρα και μια μπάλα. Τοποθετούμε τα κεραμιδάκια το ένα πάνω στο άλλο (παλιά, ζωγραφίζαμε με κεραμίδι ένα κύκλο μέσα στον οποίο τοποθετούσαμε τα κεραμίδια. Ήταν σαν σημείο αναφοράς). Ορίζουμε μια απόσταση από τα κεραμίδια, πχ 10 βήματα και χαράζουμε μια γραμμή στο έδαφος. Από το σημείο αυτό αρχίζει το παιχνίδι. Κάνουμε ποδαράκια για να δούμε ποιος θα ξεκινήσει πρώτος. Η ομάδα που ξεκινάει προσπαθεί να ρίξει με την μπάλα τουλάχιστον τρια κεραμίδια. Αν το καταφέρει, ξεκινάει το παιχνίδι αλλιώς προσπαθεί η άλλη ομάδα. Όποια ομάδα τα ρίξει, προσπαθεί να τα «χτίσει» και πάλι, βάζοντας το ένα πάνω στο άλλο, ενώ η άλλη ομάδα ομάδα προσπαθεί να τους κάψει με την μπάλα αποτρέποντας το χτίσιμό τους. Στόχος του παιχνιδιού για την μια ομάδα είναι το ξαναχτίσιμο των κεραμιδιών ακόμα κι αν έχει μείνει μόνο ένας παίχτης. Αν το καταφέρει φωνάζει δυνατά το όνομα του παιχνιδιού, για παράδειγμα «ΚΙΚΙΡΙΚΙΑ». Στόχος της άλλης ομάδας είναι να καταφέρει να κάψει έναν-έναν τους αντιπάλους της με γρήγορες πάσες μεταξύ τους και χωρίς να απομακρύνονται από τα κεραμίδια.
