Posts Tagged With: Έθιμο

Το παραμυθοκάραβο των ευχών!

Τις προηγούμενες μέρες ολοκληρώθηκε η κατασκευή στα ναυπηγεία «Παναγιωτίδου Στ. – Μίχα Αλ.» του παραμυθοκάραβου που θα σηκώσει άγκυρα την Δευτέρα 3 Δεκεμβρίου στην λίμνη της Αγίας Βαρβάρας στην Δράμα στέλνοντας μία και μόνο ευχή: Αγάπη.

Είναι η δεύτερη χρονιά που «Οι Παραμυθάδες» θα δώσουμε το παρόν στο έθιμο που λαμβάνει χώρα στην όμορη πόλη. Το καράβι μας που με αγάπη και όρεξη κατασκεύασαν η Σταυρούλα Παναγιωτίδου και Αλέξης Μίχας είναι τύπου γαλέρας, βγαλμένο από τις μαγικές εικόνες των παραμυθιών. Βρίσκεται ήδη στις εγκαταστάσεις της Ομάδας μας και την Δευτέρα θα ξεκινήσει το παρθενικό του -και μοναδικό- ταξίδι, παραμονή της γιορτής της Αγίας Βαρβάρας.

Σχετικά με το έθιμο…

Από που προέρχεται όμως το έθιμο και ποιος θρύλος κρύβεται από πίσω. Η νηπιαγωγός Σοφία Καλαμακίδου, γράφει μεταξύ άλλων σε άρθρο που δημοσιεύεται στον ιστότοπο drama-tika.blogspot.com:

«…Σύμφωνα με το θρύλο που τυλίγει τις πηγές της πόλης, όταν το 1830 η Δράμα κατακτήθηκε από τους Τούρκους, το εκκλησάκι της Αγίας Βαρβάρας γκρεμίστηκε για να χτιστεί στη θέση του ένα τζαμί. Τα σχέδια των κατακτητών όμως άλλαξαν… ανήμερα της Αγίας Βαρβάρας η περιοχή πλημμύρισε με νερό και έτσι το τζαμί δεν χτίστηκε ποτέ. Από τότε η Αγία Βαρβάρα έγινε η πολιούχος της Δράμας και ακριβώς απέναντι από τη λίμνη με τα θεμέλια, χτίστηκε η καινούρια εκκλησία που αφιερώθηκε στην Αγία που έσωσε το εκκλησάκι της. Έκτοτε, στις 4 του Δεκέμβρη κάθε χρόνο η πόλη μας τιμά τη μνήμη της πολιούχου της.

Το θρύλο αυτό ακολούθησε το έθιμο με τα καραβάκια, οι εκδοχές του οποίου είναι δύο. Σύμφωνα με την πρώτη, την παραμονή της Αγίας Βαρβάρας μετά τη λιτανεία, ο κόσμος έστελνε στο βυθισμένο εκκλησάκι το κεράκι του για την Αγία πάνω σε ένα σανίδι από ξύλο.

Η δεύτερη εκδοχή βασίζεται στο ότι η Αγία Βαρβάρα εκτός από προστάτιδα του πυροβολικού ήταν και η προστάτιδα των κοριτσιών που τις φυλούσε από τη γλωσσοφαγιά και βοηθούσε τα «τυχερά» του γάμου τους. Έτσι όλα τα ελεύθερα κορίτσια στις 3 του Δεκέμβρη, κατά τη διάρκεια του εσπερινού και μόλις σκοτείνιαζε, άναβαν κεριά στον ανατολικό τοίχο της λίμνης. Κάποιες κοπέλες έβαζαν τα κεράκια τους πάνω σε σανίδες ξύλου και μαζί με μια ευχή τα έστελναν στο βυθισμένο εκκλησάκι της Αγίας Βαρβάρας. Η πορεία της σανίδας στη λίμνη έδειχνε αν η ευχή θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί. Αν το κεράκι έσβηνε θεωρούνταν αποτυχία αλλά η ελπίδα έμενε, καθώς το επόμενο πρωί όλα τα κορίτσια κατέφθαναν και πάλι στη λίμνη για να πλυθούν με το νερό που η Αγία Βαρβάρα είχε αγιάσει το προηγούμενο βράδυ.

Τα χρόνια που πέρασαν από τότε είναι πολλά και οι εποχές εκείνες έφυγαν ανεπιστρεπτί. Και όμως το έθιμο με τα κεράκια στη λίμνη έμεινε. Μόνο που τα κεράκια τώρα ταξιδεύουν πάνω σε καράβια φτιαγμένα από παιδικά χεράκια, δημιουργώντας μια πανέμορφη και μοναδική ατμόσφαιρα. Ότι καιρό και να έχει, χιόνι, βροχή ή τσουχτερό κρύο πάντα στις 3 Δεκεμβρίου μόλις σουρουπώσει οι μικροί καραβοκύρηδες βρίσκονται στις θέσεις τους και καμαρώνουν το καράβι τους μέχρι να καεί ή να πλεύσει μακριά μαζί με τα υπόλοιπα. …»

(Διαβάστε ολόκληρο το άρθρο πατώντας εδώ)

 

Το σλάιντ απαιτεί την χρήση JavaScript.

Advertisements
Categories: Τα νέα μας | Ετικέτες: ,,, | Σχολιάστε

Μάρτης ή Μαρτιά: Το βραχιολάκι των παιδικών μας χρόνων!

Από τα έθιμα που διατηρούνται ακόμα στις μέρες μας είναι και το ερυθρόλευκο βραχιολάκι που ακούει στο όνομα Μάρτης ή Μαρτιά. Πόσοι όμως από εμάς γνωρίζουμε την ιστορία του;

Η ακτινοβολία του ήλιου τον Μάρτιο θεωρούνταν επικίνδυνη για τα παιδιά. Προκειμένου λοιπόν να αποφύγουν το ανεπιθύμητο μαύρισμα στα προσωπάκια τους, οι γονείς έδεναν στον καρπό του χεριού ή στο μεγάλο δάχτυλο του ποδιού το γνωστό πλέον σε όλους μας βραχιολάκι, «Μάρτη» ή «Μαρτιά». Ήταν μια λινή στριφτή κλωστή, άσπρη και κόκκινη ή χρυσή που την προηγούμενη μέρα είχαν κρεμάσει στα κλωνάρια της τριανταφυλλιάς αφήνοντάς την εκεί και όλο το βράδυ προκειμένου να την εκθέσουν στην έναστρη νύχτα.

Θεωρούσαν πως η κόκκινη κλωστή κατείχε ιδιαίτερη δύναμη που προστάτευε τα παιδιά από τον ήλιο του Μαρτίου ενώ ταυτόχρονα του πρόσφερε και άλλα χαρίσματα. Για παράδειγμα, σε κάποιες περιοχές, όπως στις Κυδωνίες, έδεναν την κλωστή στο μεγάλο δάχτυλο του ποδιού για να μην σκοντάφτουν ή στην λαβή της στάμνας για να μένει κρύο το νερό.

Σύμφωνα με τον Χρυσόστομο, το συγκεκριμένο έθιμο, μάλλον έχει τη ρίζα του στα Ελευσίνια μυστήρια αφού και οι μύστες τότε έδεναν παρόμοιο βραχιόλι είτε στο δεξί χέρι είτε στο αριστερό τους πόδι, με συμβολική αξία -άγνωστη όμως σε εμάς.

Το χρονικό διάστημα που φοράει κανείς Μάρτη διαφέρει από περιοχή σε περιοχή. Έτσι, αλλού φοριέται μέχρι και την Ανάσταση όπου την επομένη τον βγάζουν και τον κρεμάνε στις τριανταφυλλιές προκειμένου τα ρόδα να πάρουν το χρώμα του. Σε άλλες περιοχές το φοράνε μέχρι να δούνε στον ουρανό χελιδόνια ή πελαργούς. Αλλού πάλι τον βγάζουν και τον τοποθετούνε κάτω από μια πέτρα και αν μετά από 40 ημέρες υπάρχει ακόμα και μαζί με αυτό υπάρχουν και αρκετά μυρμήγκια, τότε το θεωρούν ευτυχία. Άλλοι δένουν τους Μάρτηδες στις σούβλες με τα αρνιά και καίγονται μαζί με αυτά.

Φτιάξε τον Μάρτη απλά…

Συνεχίζουμε και διατηρούμε το έθιμο αυτό χωρίς απαραίτητα να πιστεύει κανείς σε δοξασίες η λαογραφικές συνήθειες της παράδοσης. Καλώς ή κακώς. Πάντως είναι μια ωραία εικόνα το βραχιολάκι αυτό σε ένα παιδικό -και όχι μόνο- χέρι.

Πάρτε λοιπόν δύο ισουψείς κλωστές, μία άσπρη και μία κόκκινη και απλά στρίβοντας την μία με την άλλη, έχετε έναν Μάρτη έτοιμο. Αν επιθυμείτε κάτι διαφορετικό, μπορείτε να προσθέσετε ένα ματάκι ή μια χάντρα.

Το σλάιντ απαιτεί την χρήση JavaScript.

Ας υποδεχτούμε τον Μάρτιο με το βραχιόλι του…

Καλή Σαρακοστή!

Πηγή: «Ελληνικές γιορτές και έθιμα της λαϊκής λατρείας» του Γ.Α. Μέγα από τις εκδόσεις «ΕΣΤΙΑ».

Categories: Ήθη και έθιμα, Λαογραφία | Ετικέτες: ,, | Σχολιάστε

Το έθιμο της «χάσκας».

Το έθιμο της «Χάσκας» πραγματοποιείται την Κυριακή της Τυρινής, πριν ξεκινήσει η νηστεία της Σαρακοστής.
Το μεγαλύτερο άτομο της οικογένειας δένει την άκρη μίας κλωστής ή κορδέλας σε ένα ραβδάκι και στην άλλη άκρη ένα καθαρισμένο, βραστό αυγό.
Η οικογένεια κάνει έναν κύκλο και το αυγό αιωρείται από στόμα σε στόμα μέχρι κάποιος να καταφέρει να το αρπάξει, δαγκάνοντάς το χωρίς όμως την βοήθεια των χεριών του. Το γέλιο είναι σίγουρο γιατί δεν είναι καθόλου εύκολο να αρπάξεις ένα αυγό που πότε γλιστράει στο μάγουλο, πότε χτυπάει στο κούτελο.
Η σημασία του εθίμου είναι ότι, για όσους θα ακολουθήσουν την νηστεία της Σαρακοστής, το στόμα θα «κλείσει» με ένα αυγό και με ένα αυγό, το κόκκινο αυγό της Ανάστασης, θα «ανοίξει» πάλι μιας και το διάστημα που μεσολαβεί καταλύει μόνο λάδι.

Επίσης, σε ορισμένες περιοχές, την ίδια μέρα, πριν ή μετά το έθιμο της χάσκας, ζητάνε συγχώρεση ο ένας από τον άλλον προκειμένου η νηστεία της Σαρακοστής να τους βρει και καθαρούς στις ψυχές.

Καλή Σαρακοστή, λοιπόν !

Το σλάιντ απαιτεί την χρήση JavaScript.

Categories: Ήθη και έθιμα, Λαογραφία | Ετικέτες: ,,, | Σχολιάστε

Οι Παραμυθάδες…του Αϊ Γιαννιού

10453381_1462879480619175_6009455801868894751_nΕπιστροφή στις γειτονιές όπως παλιά…επιστροφή στις παρέες, αυτές που ξέρανε να περνάνε καλά. Πριν αρκετά χρόνια, την παραμονή του Τιμίου Προδρόμου, με το που σκοτείνιαζε, οι γειτονιές φωτίζονταν από τις αυτοσχέδιες φωτιές που ανάβανε τα παιδιά για να τιμήσουν το έθιμο του Αϊ Γιαννιού. Ένα έθιμο που θέλει να καίμε τα μαγιάτικα στεφάνια. Επειδή όμως αυτά δεν ήταν αρκετά, ξύλα, χαρτιά, χαρτόνια και κλαδιά, βοηθούσαν να πραγματοποιηθεί το έθιμο. Στην συνέχεια, όλα τα παιδιά πηδούσαμε πάνω από την φωτιά. Ένα-ένα, δυο-δυο, δίπλα-δίπλα ή αντικριστά.

Ως Ομάδα Μελέτης, Διατήρησης και Διάδοσης του Λαϊκού Παραμυθιού και Παιχνιδιού, επιθυμούμε να δούμε ξανά τις γειτονιές να ζωντανεύουν όπως παλιά, είτε με τα παιχνίδια, είτε με την αναβίωση εθίμων. Έτσι, την Δευτέρα 23 Ιουνίου, συγκεντρωθήκαμε στην παραλία της Καλαμίτσας περίπου 25 παιδιά και ενήλικες. Μέλη της ομάδας, φίλοι και γνωστοί. Όλα κύλησαν όμορφα κι απλά κι ελπίζουμε να είμαστε γεροί να το επαναλλάβουμε και του χρόνου.

Το σλάιντ απαιτεί την χρήση JavaScript.

Categories: Τα νέα μας | Ετικέτες: | Σχολιάστε

Blog στο WordPress.com.

Αρέσει σε %d bloggers: